Connect with us

ಅಂತರಂಗ

ಮೋಹನಸ್ವಾಮಿ ರಂಗಪ್ರಯೋಗ

Published

on

ಅಲ್ಲಾ, ಈ ಹುಡುಗ- ಹುಡುಗ ಸಂಬಂಧ, ಹುಡುಗಿ- ಹುಡುಗಿ ಸಂಬಂಧ ಆಥವಾ ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಅಂತೀವಲ್ಲ ಗೇ- ಲೆಸ್ಬಿಯನ್ ಸಂಬಂಧ ನಿಜಕ್ಕೂ ಹೇಗಿರತ್ತೆ? ಅದು ಬರೀ ಕಾಮವಾ? ಪ್ರೇಮವೂ ಹೌದ? ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಆಗಾಗ ನನ್ನ ಮನಸಿನಲ್ಲಿಯೂ ಕೊರೀತಿದ್ದುದು ನಿಜ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಲೇಖನ ಓದಿ ಯೋಚಿಸಿದ್ದರೂ ಮನಸನ್ನು ತಾಕಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಿಜಡಾಗಳ ಬದುಕಿನ ಬಗ್ಗೆಯಾದರೂ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದ ಕೆಲವು ಆತ್ಮಕತೆಗಳು, ಸಿನಿಮಾ ನೋಡಿ ತಿಳಿದಿತ್ತು. ಗೇ- ಲೆಸ್ಬಿಯನ್ ಕುರಿತ ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನ ಇದುವರೆಗೆ ನೋಡುವ ಅವಕಾಶವೂ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ಇವತ್ತು “ಮೋಹನಸ್ವಾಮಿ” ಎಂಬ ರಂಗಪ್ರಯೋಗ ನೋಡಿದ ಮೇಲೆ ನನ್ನ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಕೆಲ ಉತ್ತರ ಸಿಕ್ಕಿದರೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು‌ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಈಗ ವಸುಧೇಂದ್ರ ಅವರ “ಮೋಹನಸ್ವಾಮಿ” ಕೈಲಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಮಣಿಪಾಲದ ‘ಮಿಲ್ಪ” ಸಾಹಿತ್ಯ ವೇದಿಕೆ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಗೆಳೆಯ ಮಹದೇವ ಹಡಪದ ಅವರ ಆಟ-ಮಾಟ ರಂಗ ತಂಡದ ‘ಮೋಹನಸ್ವಾಮಿ’ ನನ್ನಂತೆಯೇ ಇನ್ನೂ ಹಲವರ ಮನಸ್ಸು ಕದಲಿಸಿತು.

ಮೋಹನಸ್ವಾಮಿ ಒಬ್ಬ ಗೇ. ತನ್ನ ಸಂಗಾತಿ ಕಾರ್ತಿಕನೊಂದಿಗಿನ ಅವನ ಸಂಬಂಧ ಹೊರ ಪ್ರಪಂಚದ ಬಹುತೇಕರ ಸಂಬಂಧಗಳ ವ್ಯಾಕರಣಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾದುದು. ಆ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅವರಿಗೆ ಅದು ತೀರಾ ಸಹಜವಾದುದು. ಒಬ್ಬ ಹುಡುಗ ಹುಡುಗಿಯ ನಡುವಿನ ಒಂದು ಸಂಬಂಧ ಯಾವೆಲ್ಲಾ ಮಜಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಲು ಸಾಧ್ಯವೋ ಆ ಎಲ್ಲವೂ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕಾಮ ಇದೆ. ಆದರೆ ಅದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಕಾರ್ತಿಕ “ನನ್ನವನು” ಎಂಬ ಗಾಢ ಪೊಸೆಸಿವ್ ತುಡಿತವಿದೆ, ಕಾರ್ತಿಕನ ಮತ್ತು ತನ್ನ ನಡುವಿನ ಈ ಪ್ರೇಮಸಂಬಂಧವನ್ನು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನೇ ಕಾಪಾಡುತ್ತಾನೆ, ಕಾಪಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ಆಶೆಯಿದೆ. ಕಾರ್ತಿಕನ ಇಷ್ಟ ಕಷ್ಟ, ಬೇಕು ಬೇಡಗಳನ್ನು ಅರಿತು ಆತನನ್ನು “ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿ” ತಾನೂ ಸಂತೋಷಪಡಬೇಕು ಎಂಬ ಸೇವಾ ಭಾವನೆಯಿದೆ.

ಕೊನೆಗೆ ಕಾರ್ತಿಕ ಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ತುಡಿಯುವ, ಅದರಿಂದ ಅಷ್ಟೇ ಪುಳಕಗೊಳ್ಳುವ “ಗೇ ಮನಸು” ಕೂಡಾ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಶೃಂಗಾರವಿದೆ, ವಿರಹವಿದೆ, ಕೋಪ ತಾಪ, ಗಂಡಿನ ಪ್ರತಾಪವೂ ಇದೆ, ಹೆಣ್ಣಿನದೇ ಎನಿಸಿ ಬಿಡುವ ಸಂಕಟವೂ ಇದೆ… ಯಾಕೆ ಅದು ನಮಗೆ ಹೆಣ್ಣಿನದೇ ಎನಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದರೆ ಇದುವರೆಗೆ ನಮ್ಮ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿರುವ ತಿಳಿವಿನ ಮಿತಿಯೇ ಇರಬೇಕು!
ಇಂತಹ ಒಂದು ಕಥಾವಸ್ತುವನ್ನು ರಂಗಕ್ಕೆ ಮಹದೇವನ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಹೇಳಲೇಬೇಕು. ಗೇ ಒಬ್ಬನ ತುಮುಲಗಳನ್ನು ಕಥೆ ಹೇಳುವ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ರಂಗರೂಪಕ್ಕೆ ತರುವುದು ಸವಾಲಿನ ಕೆಲಸವೇ ಸರಿ.

ಈಗಾಗಲೇ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಈ ಕಥೆ ಹೇಳುವ ರಂಗಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಪಳಗಿರುವ ಮಹದೇವ ಮೋಹನಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಹೃದಯಕ್ಕೇ ಇಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅಂತೂ ಮೋಹನ ಸ್ವಾಮಿ ತನ್ನ ಇನಿಯನಿಂದ ದೂರ ಆಗುವಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಆತಂಕ, ದುಃಖಗಳ ಭಾವ ತೀವ್ರತೆಯಂತೂ ತಲ್ಲಣ ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅವರ ಅಭಿನಯದ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ರಂಗದ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸುವ ಮತ್ತೊಂದು ಪಾತ್ರ ಅದು ಮೋಹನಸ್ವಾಮಿಯ alter ego. (ಸಂಗಮೇಶ ಸೊರಗಾಂವಿ) ಈ ಪಾತ್ರ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ. ರಂಗದ ಮೇಲಿನ ಒಂದು ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಸಹ ಇಡೀ ಕಥೆಯ ಹಂದರವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ. ಕೃಷ್ಣನ ಕೊಳಲು, ನವಿಲುಗರಿಗಳೂ ಅಷ್ಟೇ…. ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮೋಹನಸ್ವಾಮಿ ಕೃಷ್ಣನಿಗೇ ಶಾಪ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

ನಿನ್ನ ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಅವತಾರವಾಗಿ ನೀನೂ ಗೇಯಾಗಿ ಅವತಾರ ತಾಳು, ಆಗ ನಿನಗೆ ನನ್ನ ನೋವು ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ, ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ ಹೆಂಗಳೆಯರ ಸಹವಾಸ ಮಾಡಿದ ನಿನಗೆ ಒಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣಿನ ಸಹವಾಸ ಮಾಡಲಾಗದ ನನ್ನ ನೋವೇನೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ…” ಎಂಬ ಮೋಹನಸ್ವಾಮಿಯ ಮಾತು ಕೇಳುತ್ತಾ, ನನಗೆ ರೇವತಿಯವರ “ಬದುಕು ಬಯಲು” ಆತ್ಮಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಹ ದೊರೈಸ್ವಾಮಿ (ರೇವತಿ) ಸಮಯಾಪುರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಲೆ ಬೋಳಿಸುವಾಗ, “ಅಮ್ಮಾ ನನಗ್ಯಾಕೆ ಈ ಸಂಕಟ? ಯಾಕೆ ಇಂತ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ನನ್ನ ಒಳಪಡಿಸ್ತಿದೀಯ? ನಿನ್ನ ನಂಬಿದವರಿಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೀನು ಕೊಡ್ತೀಯ ಅಂತಾರೆ. ಆದರೆ ನನಗೆ ನೀನು ಕೊಟ್ಟಿರೋದು ನೀನು ಬರೀ ನೋವನ್ನಷ್ಟೆ. ನಾನು ಮಾಡಿರೋ ತಪ್ಪಾದರೂ ಏನು? ಗಂಡಸಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣಿನ್ ಭಾವನೆ ತುಂಬಿ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಿರೋಳು ನೀನೇ. ನಿನ್ನ ತಪ್ಪಿಗೆ ನಿನ್ನದೇ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ನೀನು ಹೆಣ್ಣಲ್ವ? ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಣ್ಣಿನ ಭಾವನೆ ನಿನಗೆ ಅರ್ಥ ಆಗಲ್ವ? ನಿನಗೆ ಕನಿಕರ ಇಲ್ವಾ? ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಇದೇ ದಿನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನಿನ್ನ ಹಾಗೆ ನನ್ನನ್ನೂ ಹೆಣ್ಣಾಗಿ ಮಾಡ್ಬೇಕು. ಆಗಲಿಲ್ಲ ಆಂದ್ರೆ ಪೂರ‍್ತಿ ಗಂಡಸಾಗಿಯಾದ್ರೂ ಮಾಡೇ…..” ಎಂದು ದೇವಿಗೆ ಇಷ್ಟೇ ಹತಾಶೆ, ನೋವಿನಿಂದ ತನ್ನ ಸಂಕಟವನ್ನು ತೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ದೃಶ್ಯ ತಟಕ್ಕನೆ ನೆನಪಾಯಿತು.

ಮೋಹನಸ್ವಾಮಿಯ ಶಾಪ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ತಟ್ಟದೇ ಇದ್ದರೂ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನಂತೂ ಕಲಕದೇ ಇರದು.
ಸಲಿಂಗ ಪ್ರೇಮಿಗಳ ಸಂಬಂಧಗಳ ಆಳ, ಅಗಲಗಳ ಊಹೆಯೂ ಇಲ್ಲದವರಿಗೆ ‘ಮೋಹನ ಸ್ವಾಮಿ’ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಶಾಕ್ ನೀಡುತ್ತದಾದರೆ ಇಂತಹ ಒಂದು ಪ್ರಜ್ಞಾಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವವರಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯೆನಿಸಿ ಇಂತಹ ಒಂದು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಾದದರೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿದೆಯಲ್ಲಾ ಎನಿಸದಿರದು. ನೆನ್ನೆಯಷ್ಟೇ ಸುಪ್ರೀ ಕೋರ್ಟಿನ ತೀರ್ಪು ಇಂತಹ ಸೊ ಕಾಲ್ಡ್ ಅಸಹಜವಾದ ಆದರೆ ಈ ಬಗೆಯ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿರುವ ಆಯಾ ಜನರಿಗೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಇರುವ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಿದೆ. ಸಲಿಂಗ ಪ್ರೇಮ ಸಹ ಸಂವಿಧಾನ ಬದ್ಧವೇ ಹೊರತು ಅದನ್ನು ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರ ಎಂದು ನೋಡುವ ಅಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಸಮಾಜ ಬಿಡಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಅದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೀಡಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿಯೇ ಧರ್ಮಗಳ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು ಏಕಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಅಸಹನೆ ಹೊರಹಾಕಿರುವುದೂ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇಂತಹ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ’ ಮೋಹನಸ್ವಾಮಿ’ಯಂತ ಕೃತಿ, ರಂಗಪ್ರಯೋಗಗಳು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ತಿಳಿವು ನೀಡಬಲ್ಲವು, ಸಮಾಜದ ಸಹನಾಬಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಲ್ಲವು. ನಾಡಿನ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ರಂಗ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ನಟ
ಮಹದೇವ ಹಡಪದ ಮತ್ತು ತಂಡದ ಈ ಪ್ರಯೋಗ ನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಗ ಕಾಣುವಂತಾಗಬೇಕು.

  • ಹರ್ಷಕುಮಾರ್ ಕುಗ್ವೆ, ಪತ್ರಕರ್ತರು, ಉಡುಪಿ

ಅಂತರಂಗ

ವಿಮರ್ಶೆ | ಮೇಘದೂತದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರತಿಮೆ

Published

on

ಪೂರ್ವಸೂರಿಗಳೊಡನೆ’ ಪುಸ್ತಕ ಆಯ್ದ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳ ಒಂದೇ ಕಟ್ಟು,ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ನಾಲ್ಕು ಸೀತಾ ಪರಿತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ, ಐಯ್ದನೆಯ ಹಾಗೂ ಕಡೆಯ ಉಪನ್ಯಾಸ ‘ಮೇಘದೂತದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರತಿಮೆ’ ಎಂಬುದು.

ಮೂರ್ತಿರಾಯರು ಇವನ್ನು ಉಪನ್ಯಾಸ- ಭಾಷಣ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿರುವುದು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂವಾದ,(ಲೇಖಕರು ಶ್ರೇಷ್ಟ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳ ಸತತಾಭ್ಯಾಸದತ್ತವಾದ ಬುದ್ದಿ ಭಾವಗಳಿಂದ ಉದ್ದೀಪನಗೊಂಡವರು)
ಮೂರ್ತಿರಾಯರು ಮೇಘದೂತದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪ್ರತಿಮೆಗಳ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ವಿಯತೆಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಮರ್ಶೆ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ವಿವೇಚಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಮೇಘದೂತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು “ಸಮಯರೂಪಕಗಳ ನೆರವು ಪಡೆದು ಹೊಂದದಿರುವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಒಗಟನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಚಮತ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯುವಂಥವೂ ಇವೆಯೆಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆಮೇಲೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾದ, ಕಾವ್ಯೋಚಿತ ಹೊಳಪಿರುವ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ ” ಆದರೂ ಇದನ್ನು ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯ ಕವಿತೆಗಳೆನ್ನಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಇದರಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಷೆಯ ಕಳಂಕವಿದೆ, ಇಲ್ಲಿರುವ ಚಿತ್ರಗಳು ಒಂದಾನೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊಚ್ಚಹೊಸ ಕಳೆಯಿಂದ ಮೆರೆದಿದ್ದಿರಬೇಕು, ಈ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಮಂಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಕಾಳಿದಾಸ ಯಾರ ಟಂಕಸಾಲೆಯಲ್ಲೊ ಮುದ್ರಿತವಾದ, ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮೆದೊ ಇರುವ ನಾಣ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿ ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದಾನೆ,ತಾನೆ ನಾಣ್ಯವನ್ನು ಎರೆಹೊಯ್ದು ರೂಪಿಸಿಲ್ಲ. ದೊಡ್ಡ ಕವಿಯಾದವನೊಬ್ಬ ಸೋಮಾರಿತನಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗಿದ್ದಾಗ ಬರೆದ ಕಾವ್ಯಗಳು ಎನಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಮೂರ್ತಿರಾಯರು ನಿಲುವನ್ನು ತಾಳುವರು.

ಮತ್ತೆ ಮುಂದುವರಿದು ಮತ್ತೊಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ” ತಂತಿಯನ್ನು ಮೀಟಿದಾಗ ಆ ನಾಧ ಹಿಂದೆ ಅನುರಣನ ಹೊರಡುವಂತೆ ಕಾಳಿದಾಸನ ಚಿತ್ರದಿಂದ ಅನುಚಿತ್ರ ಹೊರಡುವ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ” ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ” ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ರಸಸಂಪತ್ತುಗಳು ಅರ್ಥದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಪ್ರತಿಮೆ ಸೃಷ್ಟಿ ವಿಧಾನದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೆರಳಿಸುವ ಸಂಕೀರ್ಣ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ವಿಷ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾರೆ, ಗೌರಿಯ ಹುಬ್ಬು ಗಂಟ್ಟಿಕ್ಕಿದ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಿ ಹಾಸ್ಯಮಾಡಿ ದೊರೆ ನಗುವನು ನಗುತ್ತಾ ಚಂದ್ರಕಿರಣ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದಾಗಿ ಹೊಳೆಯುವ ಅಲೆಗೈಗಳಿಂದ ಶಿವನ ಜುಟ್ಟನ್ನು ಜಗ್ಗಿಸಿದವಳು ಆ ಗಂಗೆ- ಎಂದು ಯಕ್ಷನು ಮೇಘಕ್ಕೆ ಹೇಳುವ ಪರಿಚಯದ ಮಾತುಗಳ ಸೊಗಸು ಸ್ವಾರಸ್ಯಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.

” ಕಾಳಿದಾಸನ ಇತರ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲೂ , ನಾಟಕಗಳಲ್ಲೂ, ಶಿವನ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಬರುತ್ತದೆಯಷ್ಟೆ, ಅವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವನಿಗೆ ಶಿವನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅಪರಿಮಿತವಾದ ಭಕ್ತಿಯಿತ್ತು ಎಂದು ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಹೇಳಬಹುದು, ಶಿವ ಅವನಿಗೆ ಇಷ್ಟ ದೈವ, ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುನ್ನತವಾದುದ್ದರ ಭವ್ಯವಾದ ಪ್ರತೀಕ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಶಿವ ಕಾಮನನ್ನು ಸುಟ್ಟವನು ಇಷ್ಟಾದರೂ ಕವಿ ಅವನನ್ನು ಈ ಸಂದರ್ಭದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇಳಿಸಿ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಏರಿಸಿದ್ದಾನೆ, ಶಿವ ಪಾರ್ವತಿಯರು ವಾಕ್ಕು ಮತ್ತು ಅರ್ಥ ಇವೆರಡರಲ್ಲಿ ಅಭಿನ್ನವಾದವರು, ಆದರೆ ಕಾಳಿದಾಸ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಆಜ್ಞೆಗೆ ಮಣಿದು ಆ ಅಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಒಡೆದದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಚಿತ್ರ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ದೈವಿಕವಾದದ್ದಕ್ಕೂ ಮಾನವೀಕವಾದದ್ದಕ್ಕೂ ಇರುವ ಅಂತರ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಆ ದಿವ್ಯ ದಂಪತಿಗಳು ನಮಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತಾರೆ”.

ಮೇಘದೂತದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರತಿಮೆಗಳ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ, “ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರ ಎಷ್ಟೇ ಮುಂದುವರೆದಿದ್ದರೂ ಅಜಾಗ್ರುತ ಮನಸ್ಸಿನ ಕ್ರಿಯೆಯನು ವಿಷ್ಲೇಶಿಸಿ, ವರ್ಗೀಕರಿಸಿ, ಅದರ ವಿವರಗಳನ್ನು ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡಿಕೊಡಲಾರರು ಆಂದೋಲನದ ಪುನಃ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನಂತೂ ಮಾಡಲಾರದು, ಕವಿಯ ಅಂತರಂಗದ ದೃಷ್ಟಿ ಮನಃಶ್ಯಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಕಾರ ತಯಾರು ಮಾಡಬಹುದಾದ ಸಾಧನೆಗಳಿಗಿಂತಲೂ‌ ಶಕ್ತಿಯುತವಾದದ್ದು, ಆದ್ದರಿಂದ ಮಾನವ ಹೃದಯದ ಪರಿಚಯಬೇಕು ಎನ್ನುವವರಿಗೆ ಕಾವ್ಯಾಧ್ಯಯನ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನೆರವು ಕೊಡಬಲ್ಲದು” (ಹಂಪನಾಗರಾಜಯ್ಯ)
ಹೀಗೆ ಮಾನವೀಯ ನೆಲೆಯ ಗ್ರಹಿಕೆಯಿಂದ ಶೋಧನ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಉದ್ದೀಪನವಾಗಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಎ,ಎನ್ ಮೂರ್ತಿರಾಯರು ಇಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸನಾತನ ಪರಿಸರದ ಬುದ್ದಿಭಾವಗಳು ತಳೆಯಬಹುದಾದ ಪೂರ್ವಗ್ರಹಿಕೆಗಳಾಗಲಿ, ಅತಿಭಾವುಕತೆಯಾಗಲಿ ಇಲ್ಲಿಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ತಳುಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿರುವ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ನಾವೇ ಪ್ರಶ್ನೆಮಾಡಬಹುದೆ ಎಂಬ ಉದ್ದಟತನವಿಲ್ಲ, ಇಂಗ್ಲೀಷ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಓದಿನಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರ ವೈಚಾರಿಕ ಪ್ರಖರ ಆಕೃತಿಕವಾಗಿ ಬೆಳಗಿದೆ, ಗಿಡದಿಂದ ಮಗ್ಗುಹುಟ್ಟಿ ತೆಳುಗಾಳಿಗೆ ಅರಳಿ ಮಗಮಗಿಸುವ ಹಾಗೆ ಈ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಜತೆ ಲಾಸ್ಯವಾಡಿದೆ.

– ಸಾಗರಿ (ಪುಷ್ಪಲತ)

ಸುದ್ದಿದಿನ.ಕಾಂ|ವಾಟ್ಸಾಪ್|9986715401

Continue Reading

ಅಂತರಂಗ

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ, ಜಾತಿ, ಮತಾಂತರ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರ : ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಹೇಳಿರೋ ವಿಚಾರವಿಷ್ಟು ; ಒಮ್ಮೆ ಓದಿ

Published

on

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು ಪ್ರಚಾರಕ ಧರ್ಮವಾಗಿತ್ತೇ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೆ ಎಂಬುದು ವಾದಗ್ರಸ್ತ ವಿಷಯ ಅದು ಎಂದೂ ಪ್ರಚಾರಕ ಧರ್ಮವಾಗಿರಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಕೆಲವರೂ, ಪ್ರಚಾರಕವಾಗಿತ್ತೆಂದು ಇತರರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ . ಒಂದು ಕಾಲಕ್ಕೆ ಹಿಂದೂಧರ್ಮ ಪ್ರಚಾರಕವಾಗಿತ್ತೆಂದು ಒಪ್ಪಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ . ಪ್ರಚಾರಕ ಧರ್ಮವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದು ಭಾರತದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಹಬ್ಬುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಈಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದು ಪ್ರಚಾರಕ ಧರ್ಮವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದುದೂ ಅಷ್ಟೇ ಸತ್ಯವಾದ ವಿಷಯ .

ಆದುದರಿಂದ ಹಿಂದೂಧರ್ಮ ಪ್ರಚಾರಕವಾಗಿತ್ತೆ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಯೆಂದರೆ ಹಿಂದೂಧರ್ಮ ಪ್ರಚಾರಕವಾಗಿ ಏಕೆ ಮುಂದುವರಿಯಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ . ಇದಕ್ಕೆ ನನ್ನ ಉತ್ತರ ಹೀಗಿದೆ : ಹಿಂದೂಗಳಲ್ಲಿ ಜಾತಿಪದ್ಧತಿ ಬೆಳೆದುದರಿಂದ ಹಿಂದೂಧರ್ಮದ ಪ್ರಚಾರ ನಿಂತುಹೋಯಿತು. ಮತಾಂತರವನ್ನು ಜಾತಿ ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ಮತಾಂತರದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನೂ ತತ್ವಗಳನ್ನೂ ಬೋಧಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ . ಧರ್ಮಾಂತರಗೊಂಡು ಒಳಸೇರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಜಾತಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಬೇಕಲ್ಲವೆ ? ಇದರಿಂದ ತುಂಬ ಕಠಿಣವಾದ ಸಮಸ್ಯೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಹೊಸಬನನ್ನು ಯಾವ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ? ಪರಕೀಯರನ್ನು ಮತಾಂತರಗೊಳಿಸಿ ತಮ್ಮೊಳಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ ಇದು ತಲೆ ತಿನ್ನುವ ಸಮಸ್ಯೆಯೇ ಸರಿ.

ಕಬ್ಬಿನ ಸದಸ್ಯತ್ವದಂತೆ ಜಾತಿಯ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಯಾರಿಗೆ ಬೇಕಾದರೂ ಕೊಡುವಂತಹುದಲ್ಲ . ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಜಾತಿಯ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಸಿಕ್ಕುತ್ತದೆ. ಜಾತಿಗಳು ಸ್ವಾಯತ್ತಾಧಿಕಾರಿಗಳುಳ್ಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು , ಹೊಸಬರನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ ಎಂದು ಒತ್ತಾಯ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರ ಯಾರಿಗೂ ಇಲ್ಲ. ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜ ಜಾತಿಗಳ ಒಂದು ಸಮುದಾಯವಾಗಿಬಹುದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಾತಿಯೂ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಯಂತೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಮತಾಂತರ ಹೊಂದಿ ಬರಬೇಕೆನ್ನುವವರಿಗೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನವಿಲ್ಲ . ಹಿಂದುಗಳು ತಮ್ಮ ಧರ್ಮವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಇತರ ಧರ್ಮದವರನ್ನು ತಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೂ ಅವರ ಜಾತಿಯೇ ಅಡ್ಡ ಬಂದಿದೆ . ಜಾತಿಗಳು ಇರುವವರೆಗೆ ಹಿಂದೂಧರ್ಮ ಪ್ರಚಾರಕ ಧರ್ಮವಾಗಲಾರದು ಮತ್ತು ‘ ಶುದ್ಧಿ ‘ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಅವಿವೇಕದ ಹಾಗೂ ನಿರರ್ಥಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

-ಡಾ. ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಬರಹಗಳು – ಭಾಷಣಗಳು : ಸಂಪುಟ – 1

ಸುದ್ದಿದಿನ.ಕಾಂ|ವಾಟ್ಸಾಪ್|9986715401

Continue Reading

ಅಂತರಂಗ

ಪ್ರೀತಿ ಅಂದ್ರೆ ಏನು..?

Published

on

ಪ್ರೀತಿ ಅಂದ್ರೆ ಏನು? ಯಾಕಂದ್ರೆ ನಾವು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅನುಭವಗಳನ್ನ ಪ್ರೀತಿ ಅಂತ ಹೇಳ್ತಿವಿ. ನಾವು ಯಾರನ್ನ ಬಿಟ್ಟಿರೊಕಾಗಲ್ವೋ ಅದು ಪ್ರೀತಿನಾ ? ಸರಿ ಇದ್ನ ಪ್ರೀತಿ ಅಂತ ಒಪ್ಕೊಂಡ್ರೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಕುಡುಕನಿಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಬಿಟ್ಟಿರೊಕಾಗಲ್ಲ ಇದು ಪ್ರೀತಿನಾ ಹಾಗಿದ್ರೆ..?

ಮಕ್ಳಿಗೆ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಹೇಳ್ತಿರ್ತಾರೆ ನಮ್ಗೆ ನಿಮ್ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿ ಇದೆ ನೀವು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಓದಿ ಕೆಲ್ಸ ತಗೊಂಡು ಎಲ್ಲರ್ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳ್ಸುಕೊಬೇಕು ಅಂತ ಇದು ಪ್ರೀತಿನಾ? ನಾವೇಳ್ಬೊದು ಇದು ತಂದೆ ತಾಯಿ ಕಾಳಜಿ ಅಂತ ಹಂಗಾದ್ರೆ ಪ್ರೀತಿ ಅಂದ್ರೆ ಏನು?

ನಾವು ಕೆಲವ್ರಿಗೋಸ್ಕರ ಏನ್ಬೇಕಾದ್ರು ಮಾಡೊಕೆ ಸಿದ್ವಾಗಿರ್ತಿವಿ ಇದು ನಿಜವಾದ ಪ್ರೀತಿನಾ?
ಹಂಗಂದ್ರೆ ಉಗ್ರಗಾಮಿಯೊಬ್ಬ ತನ್ನ ಸಂಘದ ಮುಖ್ಯಸ್ತನಿಗೋಸ್ಕರ ತನ್ನ ಪ್ರಾಣನೂ ಲೆಕ್ಕಿಸ್ದಂಗೆ ಉಗ್ರಗಾಮಿ ಚಟುವಟಿಕೇಲಿ ತೊಡಗಿರ್ತಾನೆ ಇದು ಪ್ರೀತಿನಾ? ಬಾಂಧವ್ಯನೇ ಪ್ರೀತಿ ಅಂತ ಹೇಳ್ಬಹುದಾ?

ಪ್ರೀತಿ ಅಂದ್ರೆ ಒಬ್ರುನೊಬ್ರು ಅರ್ತಮಾಡಿಕೊಂಡ್ರೆ ಅದು ಪ್ರೀತಿ ಅಲ್ಲ ನಾವು ನಮ್ಗೆ ಇಷ್ಟ ಇರೊ ವ್ಯಕ್ತಿನ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಪ್ಕೊಳ್ಬೇಕು ಈ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಕೂಡ ಪರಿಪೂರ್ಣರಲ್ಲ. ಉದಹಾರಣೆಗೆಳೋದಾದ್ರೆ ಒಂದು ಗುಲಾಬಿ ಹೂ ನೋಡೊಕೆ ಎಷ್ಟು ಸಂದರವಾಗಿ ಕಾಣ್ಸತ್ತೆ ಅದ್ರ ಪರಿಮಳ ಕೂಡ ಚನ್ನಾಗಿ ಪಸರಿಸ್ತಿರುತ್ತೆ ಅದೇರೀತಿ ಅದ್ರ ಸುತ್ತ ಮುಳ್ಳುಗಳು ಸಹ ಇರ್ತವೆ ಅದೇ ರೀತಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆ ಗಣ ಒಳ್ಳೆಯ್ದಲ್ದೆ ಇರೊ ಅಂತ ಗುಣಗಳು ಸಹ ಇರ್ತವೆ ಇದ್ನ ಒಪ್ಕೊಂಡು ನಮ್ಮಲ್ಲಿರೊ ಒಳ್ಳೆಯ್ದಲ್ದೆ ಇರೋ ಗುಣಗಳ್ನ ಬದಲಿಸುವ ಗುಣನ ಪ್ರೀತಿ ಅಂತ ಹೇಳ್ಬೊದಾ?

ಪ್ರೀತಿ ಅಂದ್ರೆ ನಾನು ಎಷ್ಟು ಸರಿ ಅನ್ನೊದಲ್ಲ ಅದು ನಮ್ಮ ಒಳಿತಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಾವು ವ್ಯಕ್ತಿನ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರಿತು ಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ ಅರಿತುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ ಅನ್ನೊದು ಪ್ರೀತಿ ಅಲ್ಲ
ನಾವು ಎಷ್ಟು ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸುತ್ತೇವೆ ಅನ್ನೊದು ಪ್ರೀತಿ ಅಲ್ಲ. ಸದಾ ಜೊತೆಗಿರ್ತೇವೆ ಅನ್ನೋ ನಂಬಿಕೆನೇ ಪ್ರೀತಿ ಅಲ್ಲ. ನಾವು ನಮ್ಮವರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ತನಕ್ಕೆ ಗೌರವ ಕೊಡ್ಬೇಕು ಹಾಗಿದ್ರೆ ಮಾತ್ರ ಅದು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿರುತ್ತೆ.
ಭಾವನೆಗಳು ಕಾಲದಜೊತೆ ಬಸಿರಾಗ್ತ ಇರ್ತವೆ ಆದ್ರೆ ಗೌರವ ಯಾವಾಗ್ಲೂ ಬತ್ತದಂತೆ ಇರುತ್ತೊ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿರುತ್ತೆ. ಪ್ರೀತಿ ಅಂದ್ರೆ ಬರಿ ಬಾಂಧವ್ಯ ಕಾಳಜಿ ನಂಬಿಕೆ ಅಲ್ಲ “ಪ್ರೀತಿ ಅಂದ್ರೆ ಗೌರವ”.

-ಷಕೀಬ್ ಎಸ್ ಕಣದಮನೆ ನವಿಲೇಹಾಳ್

ಸುದ್ದಿದಿನ.ಕಾಂ|ವಾಟ್ಸಾಪ್|9986715401

Continue Reading
Advertisement

Trending