Connect with us

ನೆಲದನಿ

ಮುಚ್ಚಿಡಲ್ಪಟ್ಟ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‍ರ ಭವ್ಯ ಇತಿಹಾಸ..!

Published

on

ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ್ ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ರವರ ಬಗ್ಗೆ ಈ ದೇಶದ ಜನತೆಗೆ ಏನು ಗೊತ್ತು? ಗೊತ್ತಿರುವುದಿಷ್ಟೆ, ಅಂಬೇಡ್ಕರರು ಯಾರೂ ಮುಟ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಒಂದು ಕೀಳು ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರು, ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೆ ಅಸ್ಪøಶ್ಯತೆಯ ನೋವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರು, ತಮ್ಮ ತಂದೆಯನ್ನು ನೋಡಲು ಗಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಗಾಡಿಯಿಂದ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟರು… ಹೀಗೆ ಅವಮಾನಕ್ಕೊಳಗಾದ ಅಂಬೇಡ್ಕರರು ಮುಂದೆ ಉನ್ನತ ಜ್ಞಾನ ಪಡೆದು ಈ ದೇಶದ ‘ಸಂವಿಧಾನ ಶಿಲ್ಪಿ’ ಎನಿಸಿಕೊಂಡರು, ಅಸ್ಪೃಶ್ಯರ ಉದ್ಧಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದರು ಎಂಬುದಷ್ಟೆ. ಬಹುಶಃ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಅಂಬೇಡ್ಕರರ ಬಗ್ಗೆ ಈ ದೇಶದ ಜನತೆಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿರುವುದೇ ಹೆಚ್ಚಿರಬೇಕು! ದಲಿತರಿಗೆ ಮೀಸಲಾತಿ ತಂದುಕೊಟ್ಟದ್ದಷ್ಟೆ ಅವರ ಸಾಧನೆ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ತನ್ಮೂಲಕ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಎಂಬ ‘ಮಹಾನ್ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು’ ಮುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತಿದೆ!

ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‍ರವರ ಸಾಧನೆ ಇದಿಷ್ಟು ಮಾತ್ರವಾ? ಅಥವಾ ಇನ್ನೇನು ಇಲ್ಲವಾ? ಯಾಕೆಂದರೆ 2006ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದ ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್‍ಬುಷ್ “ಗಾಂಧಿ, ಠಾಗೋರ್ ಮತ್ತು ನೆಹರೂ”ರವರುಗಳನ್ನು ನವಭಾರತದ ನಿರ್ಮಾತೃಗಳೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‍ರವರನ್ನು ಈ ಪರಿಯಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕುಬ್ಜರನ್ನಾಗಿಸುವ ಅಥವಾ ಮರೆಮಾಚುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಬುಷ್‍ರಂತಹವರು ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಇನ್ನೇನನ್ನು ತಾನೆ ಹೇಳಿಯಾರು? ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಅಂಬೇಡ್ಕರರ ನೈಜ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿ ಹೇಳಬೇಕಾಗಿದೆ. ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಮರೆಮಾಚಲು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ದುಷ್ಟ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ತಡೆಯಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯರ ಉದ್ಧಾರವನ್ನು, ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಅಂಬೇಡ್ಕರರ ಇನ್ನೇನೇನು ಸಾಧನೆಗಳಿವೆ? ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾ ಹೋದರೆ ‘ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ’ರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಗಾಂಧಿ ಎಂಬ ‘ಮಹಾತ್ಮ’ರನ್ನೂ , ಠಾಗೋರ್ ಎಂಬ ‘ಗುರುದೇವ’ರನ್ನೂ, ನೆಹರೂ ಎಂಬ ‘ಚಾಚಾ’ರನ್ನೂ ಮೀರಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ರೈತರ ಪರ ದನಿ ಎತ್ತಿದ್ದು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್. ಈ ದೇಶದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ‘ಹಿಂದೂ ಸಂಹಿತೆ ಮಸೂದೆ’ಯ ಮೂಲಕ ನ್ಯಾಯ ದೊರಕಿಸಿಕೊಡಲು ಹೋರಾಡಿದ್ದು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್.

ಅಚ್ಚರಿಯ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ(ಆರ್.ಬಿ.ಐ) ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಕಾರಣರಾದದ್ದು ಕೂಡ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‍ರೆ. ಹಿಂದೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಯತ್ನಿಸಿದ್ದು, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ವಿಷಯ, ಕಾರ್ಮಿಕ ನೀತಿ, ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ನೀತಿ, ದಾಮೋದರ ಕಣಿವೆ ಯೊಜನೆ, ಹಿರಾಕುಡ್ ಯೋಜನೆ, ಸೋನ್ ಕಣಿವೆ ಯೋಜನೆ, ಎರಡನೆ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿ ರೂಪಿಸಿದ್ದು… ಅಬ್ಬಬ್ಬಾ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾ ಹೋದರೆ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‍ರು ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲ ಕಾರಣರಾ ಎಂದೆನಿಸುತ್ತದೆ. ವಾಸ್ತವವೆಂದರೆ ಇವು ಅವರ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟ ಇತಿಹಾಸದ ಕೆಲವು ತುಣುಕುಗಳು ಅಷ್ಟೆ!

ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ 1945ರಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಈ ದೇಶದ ಕೃಷಿ, ಕೈಗಾರಿಕೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ, ಪುನರ್ವಸತಿ ಮತ್ತು ಸೈನಿಕರ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ‘ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಸಮಿತಿ ಸಭೆ’ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ರವರಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‍ರವರು ಆ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ “ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ನೀತಿ ನಿರೂಪಣಾ ಸಮಿತಿ’ಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ವಹಿಸಲಾಯಿತು. ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ವಿಷಯವೇನೆಂದರೆ ಆ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‍ರವರು ಅದ್ಭುತವಾದ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. 1942 ರಿಂದ 1946 ರವರೆಗೆ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್‍ರವರ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮಂತ್ರಿಯ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದ ಅವರಿಗೆ ಕಾರ್ಮಿಕ, ನೀರಾವರಿ, ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಇಲಾಖೆಗಳನ್ನು ವಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಈ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‍ರವರು ಮಾಡಿದ ಸಾಧನೆ ಬಹುತೇಕ ಜನರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ! ಅಥವಾ ಗೊತ್ತಾಗಲು ಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದಾಮೋದರ್ ಕಣಿವೆ ಯೋಜನೆ, ಹಿರಾಕುಡ್ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಸೋನ್ ಕಣಿವೆ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ್ದು ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಬೃಹತ್ ನಿರಾವರಿ ಯೋಜನೆ, ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅವರು 1944ರಲ್ಲೆ ’ಕೇಂದ್ರೀಯ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ಆಯೋಗ’ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದು. ಇವತ್ತು ನಮ್ಮ ಮನೆಗಳೇನಾದರೂ ಬೆಳಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ನಮ್ಮ ಹೊಲಗಳೇನಾದರೂ ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದು ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‍ರವರು ಮಾಡಿದ ಅದ್ಭುತ ಸಾಧನೆಯ ಫಲವಲ್ಲದೆ ಬೇರೆನೂ ಅಲ್ಲ. ದುರಂತವೆಂದರೆ ಇಂತಹ ಅದ್ಭುತ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡಲಾಗಿದೆಯಲ್ಲ ಎಂಬುದು.

ಅಂದಹಾಗೆ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‍ರ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಹೇಳಲೇಬೇಕು. ಅದು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್(ಆರ್.ಬಿ.ಐ)ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು. ತಮ್ಮ ‘ಆರ್ಥಿಕ ಯೋಜನೆ, ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಪಾತ್ರ’ ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತ ಚಿಂತಕ ಸುಖದೇವ್ ಥೋರಟ್‍ರವರು ಇದನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತಾರೆ. “ಆರ್.ಬಿ.ಐ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮಹಾರಾಣಿಯವರಿಂದ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ‘ಹಿಲ್ಟನ್ ಯಂಗ್ ಆಯೋಗ’ದ ಮುಂದೆ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‍ರವರು ಆರ್.ಬಿ.ಐ.ನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಸೂತ್ರ, ಕಾರ್ಯಶೈಲಿ ಮತ್ತು ದೂರದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಂಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ತನ್ಮೂಲಕ ಆರ್.ಬಿ.ಐ.ನ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಕಾರಣರಾಗುತ್ತಾರೆ” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಸುಖದೆವ್ ಥೊರಟ್.

ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಅಂಶವೆಂದರೆ ‘ಹಿಲ್ಟನ್ ಯಂಗ್ ಅಯೋಗ’ದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯನ ಕೈಯಲ್ಲೂ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‍ರವರು ‘ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್’ಗಾಗಿ ‘ಡಿ.ಎಸ್‍ಸಿ’ ಪದವಿ ಪಡೆಯಲು ರಚಿಸಿದ್ದ ‘ರೂಪಾಯಿಯ ಸಮಸ್ಯೆ: ಅದರ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ’ ಎಂಬ ಕೃತಿಯಿತ್ತು. ದೇಶದ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪಟ್ಟಭದ್ರರ ಕೈಗೆ ಜಾರುತ್ತಿದ್ದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ರವರು ಆರ್.ಬಿ.ಐ.ನ ಅಗತ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಭವಿಷ್ಯದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಆಯೋಗದ ಮುಂದೆ ಸಮಗ್ರವಾದ ವಾದ ಮಂಡಿಸುತ್ತಾರೆ ತನ್ಮೂಲಕ 1934ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಕಾರಣರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತೆ ಕೇಳುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇನೆಂದರೆ ಇಂತಹ ಅದ್ಭುತ ಇತಿಹಾಸ ಎಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಗೊತ್ತು ಎಂಬುದು?

ಮತ್ತೋಂದು ವಿಷಯ ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲೆಬೇಕಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ತನ್ನ 150ನೇ ವರ್ಷಾಚರಣೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಅದು ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯ ಕರ್ತೃ ರವೀಂದ್ರನಾಥ್ ಠಾಗೋರ್‍ರವರನ್ನು ತನ್ನ ಬ್ರಾಂಡ್ ಅಂಬಾಸಿಡರ್ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಿತು. ಪ್ರಶ್ನೆಯೇನೆಂದರೆ ಈ ದೇಶದ ಕರೆನ್ಸಿಯ ಬಗ್ಗೆ, ಹಣಕಾಸು, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಠಾಗೋರ್ ರವರ ಕೊಡುಗೆಯಾದರೂ ಏನು? ಎಂಬುದು. ಖಂಡಿತ ಏನೂ ಇಲ್ಲ. ಎಸ್.ಬಿ.ಐ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಕಾರಣಕರ್ತರಾದ, ಹಲವಾರು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಈ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಅದ್ಭುತ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿರುವ, ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಖ್ಯಾತ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಅಮಾತ್ರ್ಯ ಸೇನ್‍ರಿಂದ “ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ನನ್ನ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಗುರು”ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ್ ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‍ರನ್ನು ತನ್ನ ಬ್ರಾಂಡ್ ಅಂಬಾಸಿಡರ್ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಬೇಕಿತ್ತು! ದುರಂತವೆಂದರೆ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯ ಸೋಂಕು ತಗುಲಿಸಿಕೊಂಡ ಈ ದೇಶದ ಸ್ಥಾಪಿತ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಅಂಬೇಡ್ಕರರ ಈ ಸಾಧನೆಗಳು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇನ್ನು ಅವರು ಬ್ರಾಂಡ್ ಅಂಬಾಸಿಡರ್ ಆಗಲು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ಅವರನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಮುದಾಯದ ‘ಬ್ರಾಂಡ್’ ಆಗಿ ಬಿಂಬಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಅಷ್ಟೇ!

ಇನ್ನು ಈ ನಡುವೆ ಅಂತರ್ ರಾಜ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‍ರವರ ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲೇಬೇಕು. ಯಾಕೆಂದರೆ 1955ರಲ್ಲೆ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‍ರವರು ತಮ್ಮ “ಭಾಷಾವಾರು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಆಲೋಚನೆಗಳು’ ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಬಿಹಾರವನ್ನು ಎರಡು ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಅಚ್ಚರಿಯ ವಿಷಯವೇನೆಂದರೆ ಅವರು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ 45 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಅದು ಜಾರಿಯಾದದ್ದು. ಯಾಕೆಂದರೆ 2000ದಲ್ಲಿ ಮದ್ಯಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಛತ್ತೀಸಗಢ ಮತ್ತು ಬಿಹಾರದಿಂದ ಜಾರ್ಖಂಡ್‍ಅನ್ನು ವಿಭಜನೆಗೊಳಿಸಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ತನ್ಮೂಲಕ ಅಂಬೇದ್ಕರ್‍ರ ದೂರದೃಷ್ಟಿಗೆ ಮನ್ನಣೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. (ಅಂದಹಾಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ನಡುವೆ ಇರುವ ಹೊಗೇನಕಲ್ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಅಂಬೇಡ್ಕರರಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರವಿದೆಯೆಂದರೆ ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿಯೆನಿಸದು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಕೃತಿಗಳ ಮೋರೆ ಹೋಗಬೇಕಷ್ಟೆ.)

ಸಿಂಪಲ್ಲಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‍ರನ್ನು ಕೇವಲ ದಲಿತರ ಉದ್ಧಾರಕ ಎಂದು ಮಾತ್ರ ನೋಡಲಾಗಿದೆ. ತನ್ಮೂಲಕ ಅವರ ಇತರ ಅದ್ಭುತ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ನಿಕೃಷ್ಟವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿಡಲಾಗಿದೆ. ಅಂತಹ ಮುಚ್ಚಿಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಈಗಲೂ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದರೆ ಅಚ್ಚರಿಯಾಗಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಾಜ್ಯಸರ್ಕಾರದ ಪಠ್ಯ ಪುಸ್ತಕವೊಂದರಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆ ಬಗೆಗಿನ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಡಾ.ಬಾಬು ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದರನ್ನು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾಸಭೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೆಂದೂ (ನೆನಪಿರಲಿ Constituent Assembly
ಎಂಬುದನ್ನು ‘ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆ’ ಎಂದು ಅನುವಾದಿಸಬೇಕಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಗೊಂದಲ ಮೂಡಿಸಲು ಅದನ್ನು ‘ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾಸಭೆ’ ಎಂದು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತಪ್ಪಾಗಿ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದೆನಿಸುತ್ತದೆ!) ಮತ್ತು ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರರನ್ನು ಕರಡು ಸಮಿತಿಯ (ಇದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ!) ಅಧ್ಯಕ್ಷರೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಚ್ಚರಿಯ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಭಾವಚಿತ್ರ ಮಾತ್ರ ಇಲ್ಲ! ರಾಜೇಂದ್ರಪ್ರಸಾದರ ಆ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನೋಡಿದ ಯಾರಾದರೂ ಅಂಬೇಡ್ಕರರನ್ನು ‘ಸಂವಿಧಾನ ಶಿಲ್ಪಿ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆಯೆ? ಖಂಡಿತ ಇಲ್ಲ. ‘ಬಾಬು ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದರ ಚಿತ್ರದ ಹಿಂದೆ’ ಅಂಬೇಡ್ಕರರನ್ನು ‘ಮುಚ್ಚುª’ ಕ್ರೂರ ಪ್ರಯತ್ನವಿದಲ್ಲದೆ ಬೇರೆನೂ ಅಲ್ಲ!

ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‍ರನ್ನು ಹೀಗೆ ಮುಚ್ಚಿಡುವ ಅವರ ಸಾಧನೆಗಳೆಲ್ಲವನ್ನು ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಹೇಳದಿರುವುದರ ಹಿಂದಿರುವ ಹುನ್ನಾರವಾದರೂ ಏನು? ಖಂಡಿತ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಅದರ ಭವ್ಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅದರಿಂದ ಮರೆಮಾಚಿ ಮಾನಸಿಕ ಗುಲಾಮಗಿರಿಗೆ ತಳ್ಳುವ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಂಚಿದು. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಶೋಷಿತ ಸಮುದಾಯ ಅಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಂಚಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗಬಾರದು. ‘ನಮಗೇಕೆ ಇದನ್ನು ಹೇಳಲಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆ ಕೇಳುವಂತಾಗಬಾರದು. ಆದಕಾರಣ ಶೋಷಿತ ಸಮುದಾಯ ತಕ್ಷಣ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಅಂಬೇಡ್ಕರರ ಭವ್ಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರಿಹೇಳಲು ಟೊಂಕಕಟ್ಟಿ ನಿಲ್ಲಬೇಕಿದೆ.

ರಘೋತ್ತಮ ಹೊ.ಬ

ನೆಲದನಿ

ಮರೆಯೋದುಂಟೆ ಮೈಸೂರು ದೊರೆಯ, ಶ್ರೀ ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯ

Published

on

ಇತಿಹಾಸ ಮರೆತವರು ಇತಿಹಾಸ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾರರು” ಇದು ಬಾಬಾ ಸಾಹೇಬ್ ಡಾ. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ರವರ ಸುಪ್ರಸಿದ್ದ ನಾಣ್ಣುಡಿ. ಅದರಲ್ಲೂ ಹಳೆ ಮೈಸೂರು ಭಾಗದವರು ತಮ್ಮ ಭವ್ಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮರೆಯಲೇಬಾರದು. ಏಕೆಂದರೆ ರಾಜ್ಯದ ಇತರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹಳೆ ಮೈಸೂರು ಭಾಗ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಅದರ ಭವ್ಯ ಇತಿಹಾಸ. ಇಂತಹ ಭವ್ಯ ಇತಿಹಾಸದ ನಿರ್ಮಾತೃವಾಗಿ ತನ್ಮೂಲಕ ಮಾದರಿ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆದ ಧೃವತಾರೆ ರಾಜರ್ಷಿ ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್. ಆಳರಸರಿಗೆ ಮಾದರಿಯಾದ ರಾಜಯೋಗಿ.

ನಾಲ್ವಡಿಯವರು ಜನಿಸಿದ್ದು 1884 ರ ಜೂನ್ 4ರಂದು. ತಂದೆ ಶ್ರೀ ಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ್, ತಾಯಿ ಕೆಂಪನಂಜಮ್ಮಣ್ಣಿ (ವಾಣಿ ವಿಲಾಸ ಸನ್ನಿಧಾನ). ಬಾಲಕ ಕೃಷ್ಣರಾಜರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ನಡೆದದ್ದು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲೇ. ರಾಯಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಇವರ ಸಹಪಾಠಿಗಳಾಗಿದ್ದವರು ಮಿರ್ಜಾ ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್, ಲಕ್ಷ್ಮೀಕಾಂತರಾಜ್ ಅರಸ್, ಮುಂತಾದವರು. 1894 ರಲ್ಲಿ ತಂದೆ ಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ರವರ ನಿಧನದಿಂದಾಗಿ ಬಾಲಕ ಕೃಷ್ಣರಾಜನಿಗೆ ರಾಜ್ಯದ ಹೊಣೆ ಬಿದ್ದಾಗ ಅವರಿಗೆ ಕೇವಲ 10 ವರ್ಷ. ಪೆಬ್ರವರಿ 1, 1895 ರಲ್ಲಿ ಯುವರಾಜ ಕೃಷ್ಣರಾಜರಿಗೆ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಹೋತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಿಜೆನ್ಸಿ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಗೌರ್ನರ್ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಜರ ಟ್ಯೂಟರ್ ಆಗಿ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟವರು ಸರ್. ಫ್ರೇಜರ್ ರವರು. ಮುಂದೆ 1902 ಆಗಸ್ಟ್ 8ರಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಿಜೆನ್ಸಿಯಿಂದ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾ, ಯುವರಾಜ ಕೃಷ್ಣರಾಜರು ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಆಳ್ವಿಕೆ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಹೀಗೆ ನುಡಿಯುತ್ತಾರೆ, “ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಭಾರವು ಎಷ್ಟು ಮಹತ್ತರವಾದುದು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ.

ಇದನ್ನು ಮಾತಿನಿಂದಲ್ಲ ಕೃತಿಯಿಂದ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ, ನನ್ನ ಪ್ರಜೆಗಳ ಸುಖ ಸಂತೋಷಗಳಿಗೆ ಎಂದೂ ಕುಂದುಂಟಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸ್ಥಿತಿಯು ಇನ್ನೂ ಉತ್ತಮವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಯಾರ ಭಯವಾಗಲಿ, ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯವಾಗಲಿ ಇಲ್ಲದೇ ಯಾರ ತಂತ್ರಕ್ಕೂ ಹಿಂಜರಿಯದೇ, ಯಾವ ಮಂತ್ರಕ್ಕೂ ಒಳಗಾಗದೇ ನನ್ನ ಪ್ರಜೆಗಳ ನಿರಂತರ ಹಿತ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಭಾರ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತೇನೆ” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಮಹಾರಾಜರು ನುಡಿದಂತೆ ನಡೆದರೆ? ತಮ್ಮ ಮಾತನ್ನು ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಉಳಿಸಿಕೊಡರೆ? ಖಂಡಿತ 38 ವರ್ಷಗಳ ಅವರ ಭವ್ಯ ನಿರ್ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯ ಆಡಳಿತ ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷೀಭೂತವಾಗಿದೆ. ಆಡಳಿತ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಹಿಡಿದ ಮಹಾರಾಜರು ತಾನೊಬ್ಬ ರಾಜ ಇಡೀ ರಾಜ್ಯವೇ ನನ್ನ ಬಿಗಿಮುಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿರಬೇಕು ಎಂದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ತಾನೊಬ್ಬ ಜನ ಸೇವಕ ಜನ ಸೇವೆಯೇ ತನ್ನ ನೈಜ ಗುರಿಯೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿ ಅಪ್ಪಟ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಾದಿ ಅರಸು ಎನ್ನಿಸಿಕೊಂಡರು.

ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸಭೆಯನ್ನು ಬಲಗೊಳಿಸಿ 1907ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾವಿಧಾಯಕ ಸಭೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಸರ್ವರಿಗೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾತಿನಿದ್ಯ ನೀಡಿ ಸಮಾನತೆ ಮೆರೆದರು. ಇಡೀ ರಾಜ್ಯವನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸದೆ ತಮ್ಮ ಸಂಸಾರಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಹಣ ಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಕೂಡ ಅಯ-ವ್ಯಯದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅನುಮೊದನೆ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಪ್ರಾಯಶಃ ಮಹಾರಾಜರ ಈ ಕ್ರಮ ಇಡೀ ಭರತ ಖಂಡದಲ್ಲೆಯೇ ಅಪರೂಪದ್ದು.

ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಪರ ಮಹಾರಾಜರ ನಿಲುವು ಮೀಸಲಾತಿ ಚಳುವಳಿಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೆ ಸುವರ್ಣಾಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದಿಡುವಂತಹದ್ದು: 1902ರಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲಪುರ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಅರಸು ಶಾಹು ಮಹಾರಾಜರು ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಶೇ. 50 ಮೀಸಲಾತಿ ನೀಡಿದ ನಂತರ ಅದರಿಂದ ಸ್ಪೂರ್ತಿಗೊಂಡ ಅವರು 1927ರಲ್ಲಿ ಮಿಲ್ಲರ್ (Miller) ಆಯೋಗದ ಶಿಫಾರಸ್ಸಿನಂತೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇತರರಿಗೆ (Non-Brahmin Reservation in Mysore State) ಶೇ 75% ಮೀಸಲಾತಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ (Backward Caste Reservation in Mysore State). ತನ್ಮೂಲಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಶಕೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಮಹಾರಾಜರ ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಅಂದಿನ ದಿವಾನರಾಗಿದ್ದ ಸರ್. ಎಂ ವೀಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರು (Mokshagundam Visvesvarayya) “ಜಾತಿ ಆಧಾರಿತ ಮೀಸಲಾತಿ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ದಕ್ಕೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷತೆ ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕೊಡಬಾರದು” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಅಚ್ಚರಿ ಎಂದರೆ ಮಹಾರಾಜರು ಇದರಿಂದ ವಿಚಲಿತರಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಬೇಸತ್ತ ವೀಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರು ನೀಡುವ ರಾಜೀನಾಮೆಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಗತ್ಯಂತರವಿಲ್ಲದೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ!

ಅಂದಹಾಗೆ ತಮ್ಮ 38 ವರ್ಷಗಳ ದೀರ್ಘ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಜರು ಸಾಧನೆಯ ಸುರಿಮಳೆಯನ್ನೆ ಸುರಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೇವದಾಸಿ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆಗೊಳಿಸಿದ್ದು, ಗೆಜ್ಜೆಪೂಜೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದ್ದು, ವಿಧವಾ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ್ದು, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೂ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲು ನೀಡಲು ಕಾನೂನು ರೂಪಿಸಿದ್ದು ಮಹಾರಾಜರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಕಳಿಯ ಬಿಂಬಗಳಾಗಿವೆ. “ಜಾತಿ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಯಾರನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆಗಳಿಂದ ದೂರವಿಡುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಲಾರದು” ಎಂಬ ಗೆಜೆಟ್ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಮೂಲಕ ಅಸ್ಷೃಶ್ಯರ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣವೇ ಎಲ್ಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೂ ಮೂಲ ಎಂದು ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತುಕೊಡುತ್ತಾರೆ.

ಮುಂದುವರಿದು 1916 ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಪ್ರಾರಂಬಿಸಿದ್ದು, ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ವಿ.ವಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದು, 1911 ರಲ್ಲಿ ಎಸ್.ಎಸ್.ಎಲ್.ಸಿ. ಪರೀಕ್ಷೆ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದು, ಕಡ್ಡಾಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಾಯಿದೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ್ದು ಮತ್ತು ವಯಸ್ಕರಿಗಾಗಿ 7000 ವಯಸ್ಕರ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದು ಶಿಕ್ಷಣದ ಬಗ್ಗೆ ಮಹಾರಾಜರ ಆದ್ಯತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಹಾಗಂತ ಅವರು ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ಕೃಷ್ಣ ರಾಜ ಸಾಗರ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದ್ದು ಇವರ ಕಾಲದಲ್ಲೇ. ಇದರ ಮೂಲಕ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲೇ 1,20,000 ಎಕರೆ ಭೂಮಿಗೆ ನೀರಾವರಿ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಯಿತು. ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಜಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದ್ದು ಕೂಡ ಇವರ ಕಾಲದಲ್ಲೇ. 1902ರಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನದಿಗೆ ಶಿವನಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಜಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದ್ದು, 30,000 ವೋಲ್ಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಕೋಲಾರ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದ್ದು ಅಚ್ಚರಿಯೆನಿಸಿದರೂ ಸತ್ಯ.

ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೇ ಜನರು ಮಹಾರಾಜ ನಾಲ್ವಡಿಯವರನ್ನು “ಕೃಷ್ಣ ರಾಜ ಭೂಪ ಮನೆ ಮನೆ ದೀಪ” ಎಂದದ್ದು. ಏಕೆಂದರೆ ಇಡೀ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪಗಳು ಬೆಳಗಿದ್ದು, ಮೈಸೂರು ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ನಗರ, ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪ ಬೆಳಗಿದ್ದು ಇವರ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಅದಕ್ಕೆ. ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಾರಾಜ ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣ ಒಡೆಯರ್ ಸಾಧನೆ ಅನನ್ಯ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಒಂದೆಡೆ ಡಿವಿಜಿಯವರು “ನನ್ನ ತಿಳುವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ 1881ರಿಂದ 1940ರ ಅವಧಿಯ ವರ್ಷಗಳು ಮೈಸೂರಿನ ಸುವರ್ಣಯುಗ” ಎಂದಿರುವುದು.

ಹಾಗೇಯೇ 1938ರ ಎನ್ಸೈಕ್ಲೋಪಿಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ “ಭರತ ಖಂಡದಲ್ಲಿಯೇ ಮೈಸೂರು ಮಾದರಿ ಸಂಸ್ಥಾನ” ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಿರುವುದು. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಸಾಧನೆಗೈದ ನಾಲ್ವಡಿಯವರಿಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಕಾಡಲಿಲ್ಲವೇ? ಎನ್ನುವುದಾದರೆ ಉತ್ತರ ಹೌದು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇತರರಿಗೆ ಶೇ. 75 ಮಿಸಲಾತಿ ಜಾರಿ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಕುದ್ದು ಹೋದ ಪಟ್ಟಭದ್ರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳು 1938 ರಲ್ಲಿ ಶಿವಪುರ ಧ್ವಜ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಮಾಡಿ ಮಹಾರಾಜರ ವಿರುದ್ಧ ಪಿತೂರಿ ನಡೆಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇಂತಹದ್ದೇ ಮತ್ತೊಂದು ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಧುರಾಶ್ವಥ್ಥ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಧ್ವಜಾರೋಹಣ ನಡೆದು ಗೋಲಿಬಾರ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ದುರಂತವೆಂದರೆ ಈ ಗೋಲಿಬಾರ್ ಗೆ ಮಹಾರಾಜರು ಮತ್ತು ದಿವಾನರು ಕಾರಣ ಎಂದು ಅಪಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಮಹಾರಾಜರು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಘಾಸಿಗೊಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಗೊಂದಲಗಳ ನಡುವೆ ಅವರ ಬೆನ್ನೆಲುಬಂತಿದ್ದ ಅವರ ಸಹೋದರ ಕಂಠೀರವ ನರಸಿಂಹರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ರವರು ಆಕಾಲಿಕ ಮರಣಕ್ಕೀಡಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಇದು ಮಹಾರಾಜರನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಘಾತಕ್ಕೀಡುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇಂತಹ ಆಘಾತ ಒತ್ತಡಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬಲಿತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸ್ವತಃ ಮಹಾರಾಜರನ್ನೇ, ಜುಲೈ 31, 1940 ರಂದು ತೀವ್ರ ಹೃದಯಾಘಾತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ರಾಜರ್ಷಿ, ಪ್ರಜಾ ಚಿಂತಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ರೂವಾರಿ ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣ ರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ರ ಪವಿತ್ರ ಚೇತನವು ಆಗಸ್ಟ್ 03, 1940 ರಂದು ಅವರ ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಆಗಲುತ್ತದೆ, ತನ್ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಲಕ್ಷಾಂತರ ದೇಶವಾಸಿಗಳನ್ನು ತಬ್ಬಲಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಆಡಳಿತ ಪ್ರಭೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟಚಾರವೇ ಸದಾಚಾರವಾಗಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಕಳಿ, ಜನ ಸೇವೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ವಡಿಯವರಂತಹ ಮಾಹಾಚೇತನಗಳ ಅಗತ್ಯ ಈಗ ತುಂಬಾ ಇದೆ. ಇಂತಹ ಮಹಾಚೇತನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಲಿ, ಅವರ ಉಜ್ವಲ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಮನದಲ್ಲಿ ಅನುರಣಿಸಲಿ ಎಂಬುದಷ್ಟೇ ಸದ್ಯದ ಕಳಕಳಿ.

ಕಡೆಯದಾಗಿ ಕವಿ ಹನಸೋಗೆ ಸೋಮಶೇಖರ್ ರವರ ಕವನದ ಒಂದು ಸಾಲು “ಮರೆಯೋದುಂಟೆ ಮೈಸೂರು ದೊರೆಯ… ಶ್ರೀ ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯ…”

ರಘೋತ್ತಮ ಹೊ ಬ

ಸುದ್ದಿದಿನ.ಕಾಂ|ವಾಟ್ಸಾಪ್|9980346243

Continue Reading

ನೆಲದನಿ

ಕಾಶಿ ಅಂದರೆ ‘ಬೆಳಕಿನ ಊರು’

Published

on

ಚಿತ್ರ: ಸುಮಾರು ಎಂಟನೇ ಶತಮಾನದ ಶಿವ ಪಾರ್ವತಿಯರು. AIIS ಸಂಗ್ರಹದಿಂದ

ಕಾಶಿ ಪದಕ್ಕೆ ‘ಬೆಳಕಿನ ಊರು’ ಎಂಬ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಹೋದರೆ, ಬೆಳಕು ಎಂದೋ ಆರಿಹೋದ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ. ಎದೆ ತುಂಬಾ ಕತ್ತಲು ಕವಿಯುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಶಾಸನ ಕವಿಗಳು ‘ವಾರಣಾಸಿಯೊಳ್ ಸಾಸಿರ ಕವಿಲೆಯ ಕೊಂದ ಪಾಪಂ’ ಎಂದು ಬರೆದದ್ದನ್ನು ಓದಿದಾಗ, ಹರಿಹರ, ರಾಘವಾಂಕರ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವನಾಥನ ಹೆಸರು ಓದಿದಾಗ, ಸುಳ್ಯದ ದೈವವೊಂದು ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಭೈರವನ ಕಂಡೇ ಎಂದು ಹೇಳುವಾಗ, ದೂರದ ಕಾಶಿಯ ಬಗೆಗೆ ರೋಮಾಂಚವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಹೋಗಿ ಬಂದರೆ ಮನ ಬಾಡುತ್ತದೆ.

ಹಿಂದುಗಳ ಶ್ರದ್ಧೆಯ ಕೇಂದ್ರವು ಹಣ ದೋಚುವವರ ಪಾಲಿನ ಸ್ವರ್ಗವಾದದ್ದಾದರೂ ಹೇಗೆ? ಜೀವನವೆಲ್ಲಾ ನಶ್ವರವೆಂದು ಪ್ರವಚನ ಮಾಡುವ ಪುರೋಹಿತರುಗಳು ತಮ್ಮ ನಶ್ವರ ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ದೇಶದಾದ್ಯಂತದಿಂದ ಆಗಮಿಸುವ ಮುಗ್ಧ ಭಕ್ರರನ್ನೇಕೆ ಹಾಗೆ ಸುಲಿಯುತ್ತಾರೆ? ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ವಾರೀಸುದಾರರು ಕಾಶಿಯನ್ನು ಹೀಗೇಕೆ ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ? ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ನನಗಂತೂ ಉತ್ತರ ದೊರೆತಿಲ್ಲ. ಈಗ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕುವುದೂ ಅಪರಾಧವಾಗಿದೆ.

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಏಳು ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿದ್ದು, ಅವಕ್ಕೆ ಮಾನವರನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಸಾವುಗಳ ಆವರ್ತನದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿ ಇವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ -ಕಾಶಿ, ಕಾಂಚಿ, ಹರಿದ್ವಾರ, ಅಯೋಧ್ಯ, ಉಜ್ಜೈನಿ, ಮಥುರಾ ಮತ್ತು ದ್ವಾರಕ. ಈ ಏಳು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮ ಪವಿತ್ರವಾಗಿರುವುದು ವಾರಣಾಸಿ. ಈ ಊರು ಈಗಲೂ ಹರಿಯುತ್ತಿರುವ ‘ವರುಣಾ’ ಮತ್ತು ಎಂದೋ ಕಾಣೆಯಾದ ‘ಅಸ್ಸಿ’ ಎಂಬೆರಡು ನದಿಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ವಾರಣಾಸಿ ಹೆಸರು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ವಾರಣಾಸಿಯ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ನದಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.

ವರುಣಾ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಿ ನದಿಗಳು ಗಂಗೆಯನ್ನು ಸೇರುವ ನಡುವಣ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 79 ಘಾಟ್ಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳೇ ಕಾಶಿಯ ಪವಿತ್ರ ಬಿಂದುಗಳು. ಇವು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರನ್ನು ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿವೆ. ಹಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ, ಅತ್ಯಂತ ಪುರಾತನವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇಂದಿನ ವರೆಗೆ ಬದುಕುಳಿದ ಜಗತ್ತಿನ ಕೆಲವೇ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ವಾರಣಾಸಿಯೂ ಒಂದು. ಇಂಥ ನಗರ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಇಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ನೋಡಲು ಭಕ್ತರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಸಂಶೋಧಕರು, ಇತಿಹಾಸಕಾರರು, ಪುರಾತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು, ಮತ್ತಿತರರ ದಂಡೇ ಬರುತ್ತಿದೆ.

‘ಬೆಳಕಿನ ಊರು’ ಎಂದು ಹೆಸರುಗಳಿಸಿಕೊಂಡ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾವುಗಳ ಬಗೆಗೆ ಬಹಳ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಡೆದು, ಕುತೂಹಲಕರ ವಿಷಯಗಳು ಹೊರಬಂದಿವೆ. ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಸತ್ತರೆ ನೇರ ಸ್ವರ್ಗ ಸೇರಬಹುದು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಯಲೆಂದೇ ಕಾಶಿಗೆ ಬರುವವರು ಅನೇಕರು. ಅಲ್ಲಿ ಬಂದಾದ ಆನಂತರ ಕಾರಣಾಂತರಗಳಿಂದ ಸಾಯದೇ ಉಳಿದು, ಯಾವುದೋ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬರಲಿರುವ ಸಾವಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಾ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುವವರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ನೋಡಲು ಬರುವ ಬಂಧುಗಳದು ಅಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆ. ಬೇರೆಲ್ಲೋ ಸತ್ತವರ ಬೂದಿಯನ್ನು ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ತೇಲಿಬಿಡಲೆಂದು ಬರುವವರು ಎಲ್ಲ ಘಾಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತಾರೆ.

ತಮ್ಮ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ತೊಳೆಯಬಯಸಿ, ಪಾಪಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಬರುವವರ ಲೆಕ್ಕ ಇಟ್ಟವರಿಲ್ಲ. ಅರೆಬೆಂದ ಹೆಣಗಳು, ಕಟ್ಟಿಗೆಯ ಅಭಾವದಿಂದ ಹೆಣವನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಸುಡಲಾಗದೆ ಹಪಹಪಿಸುವವರು, ಸಾವಿಗೆ ರೋಧಿಸುವವರು -ಹೀಗೆ ಕಾಶಿಯ ಲೋಕವೆಂದರೆ ಸತ್ತವರ ಮತ್ತು ಸಾಯದಿರುವವರ ಲೋಕಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಬೆಸೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ಥಳ. ಹೆಣಸುಡುವಾಗಣ ಹೊಗೆಯ ಕೆಟ್ಟ ವಾಸನೆ, ಸತ್ತವರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪುನರ್ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸುವ ಪುರೋಹಿತರ ಮಂತ್ರಗಳು, ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಹಪಹಪಿಸುವ ಜನರು- ಇವೆಲ್ಲವುಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿರುವ ಭಗವಾನ್ ವಿಶ್ವನಾಥ, ಕಾಶಿಯನ್ನು ಅನನ್ಯವಾದ ನಗರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ.

ಈ ಹೆಣಗಳ ಲೋಕದಿಂದ ಹೊರಬಂದರೆ, ಬೇರೆಯದೇ ಆದ ವಾರಣಾಸಿಯೊಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಜಗ ಮೆಚ್ಚಿದ ಬನಾರಾಸ್ ಪಾನ್ ಕೂಡಾ ಒಂದು. ಅದನ್ನು ತಿನ್ನುವುದು ಹೇಗೆ ಖುಶಿಯ ವಿಷಯವೋ, ಅದನ್ನು ತಯಾರು ಮಾಡುವ ಪಾನ್ವಾಲಾನನ್ನು ನೋಡುವುದೂ, ಆತ ಹೇಳುವ ಕಾಶಿಯ ಕತೆಯನ್ನು ಕೇಳುವುದೂ ಸಂತೋಷದ ಸಂಗತಿ. ಬನಾರಾಸ್ ಘರಾನಾ ಜಗತ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುದು. ತುಳಸೀದಾಸನ ರಾಮಚಂದ್ರ ಚರಿತಮಾನಸವು ವಾರಣಾಸಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಪಕ್ಕದ ರಾಮನಗರದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ರಾಮಲೀಲಾದಲ್ಲಿ ಮರು ಹುಟ್ಟು ಪಡೆದು ಬೆಳಕಿಲ್ಲದ ಊರಿಗೆ ಬೆಳಕು ತಂದು ಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದ ಎಲ್ಲ ಚರಿತ್ರೆಗಳೂ ಸುರುವಾಗುವಂತೆ, ವಾರಣಾಸಿಯ ಚರಿತ್ರೆಯೂ ಋಗ್ವೇದದಿಂದಲೇ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಈ ನಗರವನ್ನು ಕಾಶಿ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆಯಂತೆ. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾಶಿಯು ಬಗೆಬಗೆಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳ, ಸೃಜನಶೀಲ ಸಾಹಿತ್ಯದ, ಮನಸೆಳೆಯುವ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗುತ್ತಂತೆ. ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣದ ಕಾಶೀಖಂಡದಲ್ಲಿ ಶಿವನೇ ‘ಕಾಶಿ ನನ್ನ ಪ್ರಿಯವಾದ ಸ್ಥಳ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ವನವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಪಾಂಡವರು ಕಾಶಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾರಂತೆ. ಗರುಡ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ಕಾಶಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರೆ ಮೋಕ್ಷ ಖಂಡಿತ.
ವಾರಣಾಸಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಖನನ ನಡೆಸಿದ ಪುರಾತತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಕ್ರಿಸ್ತ ಶಕ ಪೂರ್ವ 11-12 ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ ಇಲ್ಲಿನ ಗಂಗಾನದಿ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನವಸತಿಯಿದ್ದುದನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ.

ಕ್ರಿಪೂ ಎಂಟನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಪಾಶ್ರ್ವನಾಥ ತೀರ್ಥಂಕರನು ವಾರಣಾಸಿಯಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸಿಸಿದ್ದನಂತೆ. ಗೌತಮ ಬುದ್ಧ, ಚೀನಾ ಯಾತ್ರಿಕ ಹ್ಯೂಯೆನ್ ತ್ಸಾಂಗ್, ಆದಿ ಶಂಕರರು, ಮತ್ತು ಗುರುನಾನಕರು, ಕಾಶಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಪ್ರಮುಖರು. ಮೌರ್ಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈಗಿನ ತಕ್ಷಶಿಲಾದಿಂದ ಬಿಹಾರದ ಪಾಟಲೀಪುತ್ರವನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ರಸ್ತೆಯು ವಾರಣಾಸಿ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತಿತ್ತು. ಭಕ್ತಿ ಪಂಥದ ಅನೇಕ ಕವಿಗಳು ಇಲ್ಲಿದ್ದರು, ಅವರಲ್ಲಿ ಕಬೀರ ಮತ್ತು ರವಿದಾಸ ಮುಖ್ಯರು. ಅಕ್ಬರನು ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟ ಎರಡು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ಈಗಲೂ ಇಲ್ಲಿವೆ.

ಮಾರ್ಕ ಟ್ವೈನ್ ಅವನ ಪ್ರಕಾರ ‘ವಾರಣಾಸಿಯು ಇತಿಹಾಸಕ್ಕಿಂತ ಹಳತಾದುದು, ಪರಂಪರೆಗಳಿಗಿಂತ ಪುರಾತನವಾದುದು, ಐತಿಹ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಹಿಂದಿನದು. ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದರೂ ಅವುಗಳಿಗಿಂತ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹಳತು ವಾರಣಾಸಿ. ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಂತಿದ್ದರೂ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳ್ಳದಿರುವ ವಾರಣಾಸಿಯನ್ನು ನೋಡುವುದು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅನುಭವ.

ಮೈಸೂರರಸರು ಕನ್ನಡಿಗರಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲೊಂದು ಘಾಟ್ ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದರು. ಅದರ ಸುತ್ತಲಿನ ಜಾಗವನ್ನು ಯಾರ್ಯಾರೋ ಅಪಹರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅದರೊಳಗೆ ಇವತ್ತು ಹೋಗುವುದೇ ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಬಿ ಎಚ್ ಯು ವಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕನ್ನಡ ಪೀಠವಿದ್ದು ಅದರ ಬಾಗಿಲೀಗ ಮುಚ್ಚಿ ಅಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಳಕಿಲ್ಲವಾಗಿದೆ.

ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಬಿಳಿಮಲೆ

ಸುದ್ದಿದಿನ.ಕಾಂ|ವಾಟ್ಸಾಪ್|9980346243

Continue Reading

ನೆಲದನಿ

ಯಮುನೆಯ ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಾ..!

Published

on

ನದಿಗಳ ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿ ಹೋದರೆ ಹೊಸ ಲೋಕವೇ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಯಮುನಾ ನದಿಯು ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಉಪನದಿ. ಯಮುನೋತ್ರಿಯಲ್ಲ ಹುಟ್ಟಿ, ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಈ ನದಿಯು ಆಗ್ರಾದ ಬಳಿ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿದು ತೆಳ್ಳಗಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗಿ ಕೊನೆಗೆ ಅಲಹಾಬಾದಿನಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡೂ ನದಿಗಳನ್ನು ಅವಳಿ ನದಿಗಳೆಂದೇ ಭಾರತೀಯರು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಉಳಿದೆಲ್ಲಾ ನದಿಗಳು ಹಿಮಾಲಯದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಈ ಎರಡು ನದಿಗಳು ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿಯೇ ಜನಿಸುತ್ತವೆ, ಕಾರಣ ಪವಿತ್ರ ನದಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾದವು.

ಅವಳಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದೇ ಥರ ಇರಬೇಕೆಂಬುದು ವಾಡಿಕೆ. ಆದರೆ ಗಂಗೆ – ಯಮುನೆಯರು ಗುಣ ಸ್ವಭಾವಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ತುಂಬಾ ಬೇರೆ ಬೇರೆ, ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ವಿರುದ್ಧ ಗುಣಗಳಿರುವ ನದಿಗಳೂ ಹೌದು. ಪೌರಾಣಿಕವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ, ಗಂಗಾ ನದಿಯು ಚಂದ್ರ ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಸ್ಫಟಿಕದಂಥಾ ಬಣ್ಣದ ನದಿಯಾದರೆ, ಯಮುನೆಯು ಸೂರ್ಯವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ನದಿಯಾಗಿದೆ. ಆಕೆ ವಿವಸ್ವತ ( ಸೂರ್ಯ) ನ ಮಗಳು. ಯಮನೂ ಸೂರ್ಯನ ಮಗನಾದ್ದರಿಂದ ಯಮುನಾಳು ಯಮನಿಗೆ ತಂಗಿಯಾಗಬೇಕು. ಹಾಗಾಗಿ ಆಕೆ ಕಾಳಿಂದಿ-ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದವಳು.

ಈ ಅಣ್ಣ ತಂಗಿಯರ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧ ಮಾತ್ರ ಅತ್ಯಂತ ನಿಕಟವಾದುದು. ಯಮುನಾ ನದಿ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನಡೆಯುವ ಯಮುನೋತ್ಸವ ಎಂಬ ಆಚರಣೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಯಮನು ಯಮುನೆಯನ್ನು ನೋಡಲು ಬರುತ್ತಾನೆ. ಅವನನ್ನು ಮೋಹದಿಂದ ಬರಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಆಕೆ ಆತನನ್ನು ನಗ್ನಗೊಳಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಯಮನ ತಂಗಿಯಾದ ಯಮುನಾಳು ಯಮನ ಹೆಂಡತಿಯೂ ಹೌದು. ಏನೇ ಇರಲಿ, ಯಮುನಾಳು ಸಾವಿಗೆ ಹತ್ತಿರ ( ಕೃಷ್ಣ ಕೊಂದ ಕಾಳಿಂಗ ಸರ್ಪ ಇದ್ದ ನದಿ) ಎಂಬ ಕತೆಯು ಯಮುನೆಯಲ್ಲಿ ಮಿಂದರೆ ಸಾವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಗಂಗೆಯ ಹಾಗೆ ಯಮುನೆಯ ಚರಿತ್ರೆಯೂ ಸುದೀರ್ಘವಾದುದು. ವೇದಗಳ ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಿಂಧೂ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿಗಳೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ನದಿಗಳು. ಗಂಗೆ ಆಗಿನ್ನೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸಿಂಧೂ ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಗಳ ದಂಡೆಯಿಂದ ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಿಕರು ಗಂಗಾ ನದಿಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಚಲಿಸಿದರು. ಆಗ ಅವರಿಗೆ ಜೀವ ಕೊಟ್ಟ ನದಿಗಳೆಂದರೆ ಗಂಗೆ ಯಮುನೆಯರು. ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ನದಿಗಳು ಸಿಂಧೂ ಸರಸ್ವತಿಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ ಪ್ರಾಚೀನ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅಥರ್ವ ವೇದ, ಐತರೇಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮತ್ತು ಶತಪಥ ಬ್ರಾಹಣಗಳಲ್ಲಿ ಯಮ ಮತ್ತು ಯಮುನೆರ ಬಗೆಗೆ ಅತೀವ ಪ್ರೀತಿ -ಉತ್ಸಾಹಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಯಮುನೆಯು ಗಂಗೆಯಷ್ಟು ಜನಪ್ರಿಯಳಲ್ಲ. ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಸುದೇವನು ಕೃಷ್ಣನ್ನು ಕಂಸನಿಂದ ಪಾರುಮಾಡಲು ರಾತ್ರಿಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಮುನೆಯನ್ನು ದಾಟಲು ಹೊರಟಾಗ, ಯಮುನೆಯು ತಾನೇ ಇಬ್ಭಾಗವಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಸಹಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನು ಯಮುನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಳಿಂಗ ಸರ್ಪವನ್ನು ಕೊಂದು, ದನಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಯುವಕ ಕೃಷ್ಣನ ರಾಸ ಲೀಲೆಗೆ ಯಮುನೆಯೇ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. 16ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾಗಿದೆ ಎನ್ನಲಾದ ಪುಷ್ಟಿ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ವಲ್ಲಭಾಚಾರ್ಯನ ಯಮುನಾಷ್ಟಕಂ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಭಗವಾನ್ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಪ್ರೇಮಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಇಷ್ಟಿದ್ದರೂ ಗಂಗೆಯು ಪುರಾಣಗಳಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದಷ್ಟು ಯಮುನೆಯು ಇಷ್ಟವಾದಂತಿಲ್ಲ.

ಗಂಗೆಯ ವಾಹನ ಮಕರವಾದರೆ, ಯಮುನೆಯ ವಾಹನ ಆಮೆ ( ಚಿತ್ರ ನೋಡಿ). ಸಮುದ್ರ ಮಥನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಡಲಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ಮಂದಾರ ಪರ್ವತವನ್ನು ಬೆನ್ನಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಕೂರ್ಮ. ಕೆಲವು ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಭೂಮಿಯೂ ಆಮೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆಯಂತೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕಗಳ ಕಾಲದಿಂದ ಆಮೆಯನ್ನು ಸೂರ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಸಮೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಆಮೆಯು ಕಾಲದ ಸಂಕೇತವೂ ಹೌದು. ಈ ನಿರೂಪಣೆಗಳು ಯಮುನೆಯು ಸುದೀರ್ಘವಾದ ಚರಿತ್ರೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿದ ಗಾಢ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಪುರಾಣಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗದ ಯಮುನೆಯು ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಪ್ರಿಯವಾಗಲು ಕಾರಣ ಆಕೆ ಕನಸಿಗಿಂತ ವಾಸ್ತವದ ಕಡೆಗೇ ಹೆಚ್ಚು ವಾಲಿಕೊಂಡದ್ದು.

ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ, ಗಂಗಾ ನದಿಯ ದಂಡೆಗಿಂತ ಯಮುನೆಯ ದಂಡೆಯೇ ಜನವಾಸಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಯೋಗ್ಯ. ಗಂಗಾ ನದಿಗೂ ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡುವಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಸ್ಥಳವೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಗಂಗೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಯಮುನೆಯ ದಡದ ವರೆಗೂ, ಯಮುನೆಯ ದಡವನ್ನು ದಾಟಿದರೆ, ವಿಂಧ್ಯಾ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ವರೆಗೂ ರಾಜ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಗಂಗೆ ಉತ್ತರದ ಗಡಿಯಾಗಿಯಷ್ಟೇ ಉಳಿದರೆ, ಯಮುನೆಯು ಮಹಾ ನಗರಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನದಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಗಂಗೆ ಒಂದು ಸುಂದರ ಕನಸಾದರೆ ಯಮುನಾ ಕಟು ವಾಸ್ತವ.

ಒಂದು ಕಾಲಕ್ಕೆ ಗಂಗಾ – ಯಮುನೆಯರ ನಡುವಣ ಅತ್ಯಂತ ಫಲವತ್ತಾದ ಜಾಗವು ಮಧ್ಯ ದೇಶವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಹರಪ್ಪಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪತನಗೊಂಡ ಆನಂತರ ಸರಸ್ವತಿ ನದಿ ತೀರಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು, ಸರಸ್ವತಿ ನದಿ ಕಾಲನ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾದ ಆನಂತರ ಅಥವಾ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಮಹಾಭಾರತ ಯುದ್ಧದ ಆನಂತರ ( ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ ಪೂರ್ವ ಸುಮಾರು 1200) ಯಮುನಾ ನದಿ ದಂಡೆಯ ಕಡೆಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಭೂಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದ ಒಂಬತ್ತು ಅರಣ್ಯಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ದೇವಿಪುರಾಣವು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಸೃಜಿಸಿದ ಮೇಧಾವಿಗಳು ಬದುಕಿದ್ದ ನೈಮಿಶಾರಣ್ಯ, ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಬದುಕಿದ್ದ ಮತ್ತು ಸೀತೆ ಲವ ಕುಶರಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದ್ದ ಉತ್ಪಲಾರಣ್ಯ – ಇವೆಲ್ಲ ಇದ್ದ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಳವದು. ಮುಂದೆ ನಾಗರೀಕತೆ ಬೆಳೆದಂತೆ ಈ ಅರಣ್ಯಗಳು ನಾಶವಾದುವು.

ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಉರಿಸಿ, ನಾಶ ಮಾಡಿ ಹಸ್ತಿನಾಪುರ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು. ಮುಂದೆ ಯಮುನೆಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಕುರುಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರೆ ಅವರ ವಿರೋಧಿಗಳಾದ ಪಾಂಚಾಲರು ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಕಟ್ಟಿದರು. ಮಧ್ಯೆ ಅನೇಕ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಜನಪದಗಳಿದ್ದರೂ ಕ್ರಿಸ್ತ ಶಕ ಪೂರ್ವ 6ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದ ಶಕ್ತಿಶಾಲೀ ಮಗಧ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಲೀನಗೊಂಡುವು. ಮುಂದೆ ಶುಂಗರು, ಮಿತ್ರರು, ಗುಪ್ತರು ಯಮುನೆಯ ದಡದಿಂದ ಆಳಿದರು. ಗುಪ್ತರ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಯಮುನೆಯನ್ನು ಶಿಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡರಿಸುವ ಮತ್ತು ಪೂಜಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ತಮ್ಮ ಸಂಪತ್ತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ನದಿಯೊಂದನ್ನು ಅವರು ದೈವತ್ವಕ್ಕೆರಿಸಿದ್ದರಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚರಿಯೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿರುವ ಹರ್ಷ, ಬಾಬರ, ಹುಮಾಯೂನ, ಅಕ್ಬರ, ಶಹಾಜಹಾನ ಮತ್ತಿರರು ಯಮುನೆಯ ದಡದಿಂದಲೇ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದರು. ಅದರ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ತಾಜಮಹಲು ತಲೆ ಎತ್ತಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಚಾಲುಕ್ಯ ಅರಸು ಮನೆತನದ ವಿಜಯಾದಿತ್ಯನು ಯಮುನೆಯ ನೀರನ್ನು ಕೆಲ ಕಾಲ ಕುಡಿದಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಗಂಗಾ ಯಮುನೆಯರ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ದಿಗ್ವಿಜಯದ ದ್ಯೋತಕವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ತಂದದ್ದು ಕರ್ನಾಟಕ ಚರಿತ್ರೆಯ ಅಪೂರ್ವ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.

ಇಂದು ಯಮುನಾಳ ಗೋಳು ಹೇಳ ತೀರದು. ದೆಹಲಿಯ ಯಮುನಾ ಘಾಟ್ ನಲ್ಲಿ ಸುಡುವ ಹೆಣಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಆಕೆಯನ್ನು ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸುವ ರೀತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಸರಸ್ವತಿಯ ಹಾಗೆ ಯಮುನೆಯೂ ಕಳೆದು ಹೋದ ನದಿ ಅಂತ ಅನ್ನಿಅಹರ್ನಿಷ.

ಈ ಲೇಖನವು ನನ್ನ ಬರಲಿರುವ ಪುಸ್ತಕವೊಂದರ ( ಅಹರ್ನಿಶಿ ಪ್ರಕಾಶನ ) ಸುದೀರ್ಘ ಲೇಖನದ ಆಯ್ದ ಭಾಗ

ಪುರುಶೋತ್ತಮ ಬಿಳಿಮಲೆ

ಸುದ್ದಿದಿನ.ಕಾಂ|ವಾಟ್ಸಾಪ್|9980346243

Continue Reading
Advertisement

Trending