Connect with us

ಬಹಿರಂಗ

‘ಮಹಿಷಾಸುರ’ ರಾಕ್ಷಸನಲ್ಲ ; ರಕ್ಷಕ..!

Published

on

ಹಿಷ ಎಮ್ಮೆಗಳ ರಾಜ. ಮೈಸೂರು ಭಾಗದ ಪ್ರಮುಖ ಯಾದವ ದೊರೆ. ಯಾದವರಿಗೆ ಎಮ್ಮೆಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸಲು ಬೇಕಿದ್ದದು ಅಪಾರವಾದ ಅರಣ್ಯ. ಅದು ಮೈಸೂರು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಕಡೆಯಿಂದ ಬಂದ ಆರ್ಯರು ಕೃಷಿಕರನ್ನು ಜತೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಕೃಷಿ ಮಾಡಲು ಬಯಲು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದು ಸಾಲದಾದಾಗ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಕಡಿದು, ಬೆಂಕಿ ಹಾಕಿ ನಾಶ ಮಾಡಿ ಬಯಲಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಅದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ ಮಹಿಷ ತನ್ನ ನಾಡನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದನು. ತಮ್ಮ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಗೆ ವಿರೋಧ ತೋರಿದ ಮಹಿಷನನ್ನು ಆರ್ಯರು ರಾಕ್ಷಸನಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದರು.

ಈ ಭಾಗದ ಅತಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಯಕಿಯಾಗಿದ್ದ ಚಾಮುಂಡಿಯನ್ನು ಮಹಿಷನ ವಿರುದ್ಧ ಆರ್ಯರು ಎತ್ತಿಕಟ್ಟಿದರು. ಅವಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲಿಸಿ ಮಹಿಷನನ್ನು ಕುತಂತ್ರದಿಂದ ಕೊಂದರು. ಆ ನಂತರವೇ ಚಾಮುಂಡಿಯನ್ನು ದೇವತೆಯೆಂದೂ ಈ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟವೆಂದೂ ಹೆಸರಿಟ್ಟರು. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ಮಹಾಬಲಗಿರಿಯಾಗಿದ್ದ ಬೆಟ್ಟವು ಚಾಮುಂಡಿಬೆಟ್ಟವಾಯಿತು. ದೊರೆಯಾಗಿದ್ದ ಮಹಿಷನು ಮಹಿಷಾಸುರನಾದನು. ನಾಡನ್ನಾಳಿದ ಮಹಿಷ ಇಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವ ಅಗತ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆರ್ಯರ ತಂತ್ರ, ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿ, ಶೋಷಣೆಗಳಿಗೆ ಯಾರು ವಿರೋಧಿಸಿದರೊ ಅವರೆಲ್ಲ ಊರ ಆಚೆಗೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟರು. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಹೊಲೆ–ಮಾದಿಗರು ಊರಿನ ಆಚೆಯೂ ಶೋಷಣೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಮೇಲ್ಜಾತಿಯವರು ಊರಿನ ಒಳಗೂ ವಾಸ ಮಾಡಿದರು.

ಅಶೋಕನ ಕಾಲದ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಷನ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಅಂದಿನ ಕಾಲದ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಬೇರಾವ ರಾಜರ ಉಲ್ಲೇಖವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇಲ್ಲದೇ ಇರುವುದೇ ಮಹಿಷನ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗೆ ಹಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡವರಿಗೆ ಮಹಿಷ ಇಲ್ಲಿನ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಸ್ಥಳೀಯರ ದೊರೆಯಾಗಿದ್ದ ಎನ್ನುವುದು ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರಾಂತ್ಯವನ್ನಾಳಿದ ಗಂಗರು, ಚೋಳರು, ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ ಚಾಮುಂಡಿ ಮತ್ತು ಮಹಿಷನ ನಡುವೆ ಯುದ್ಧವಾಗಿರುವ ಪ್ರಸಂಗವೇ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿಲ್ಲ. ಅಂದಿನ ರಾಜಮನೆತನಗಳಿಗೆ ಯುದ್ಧದ ಕತೆ ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ ಬಹುಶ: ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಸುತ್ತಿದ್ದರೇನೊ? ಎಂದೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಯಾವುದೇ ಶಾಸನಗಳು ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇದುವರೆವಿಗೂ ಪ್ರಾಚ್ಯಾವಸ್ತು ಸಂಶೊಧಕರ ಹುಡುಕಾಟಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಲೇಖಕ ಅಶೋಕಪುರಂ ಸಿದ್ಧಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಇಲ್ಲಿ ರಾಜ ಮಹಿಷಾಸುರನಿಗು ಮತ್ತು ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ನಡುವೆಯೂ ಯುದ್ಧವೇ ನಡೆದಿಲ್ಲವೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೆಲವರಿಗೆ ಎದುರಾಗಬಹುದು. ಕುತೂಹಲವೆಂದರೆ ದಾಖಲಾತಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮಹಿಷಾಸುರನ ಆಡಳಿತ ಅವಧಿಯೇ ಬೇರೆ. ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ನಾಡದೇವತೆಯಾದ ಕಥೆಯ ಕಾಲಘಟ್ಟವೇ ಬೇರೆ ಎಂಬುದು ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಾಗಿದೆ.

ಮೈಸೂರಿಗೆ ಮೂಲ ಹೆಸರು ಬಂದಿರುವುದೇ ಮಹಿಷಾಸುರನಿಂದ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಿಸೂರನ್ನು ಮಹಿಷಾ ಮಂಡಲ, ಮಹಿಸೂರ ನಾಡು, ಮಹಿಷಾಪುರ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿದ್ದವು. ಮಹಾಭಾರತ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಮಹಿಷಾ ಮಂಡಲದ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿದೆ. ಬೌದ್ಧ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಷಾ ಮಂಡಲಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನಮಾನವಿತ್ತೆಂಬುದು ದೃಢೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. 8ನೇ ಶತಮಾನದÉ ಗಂಗರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಾಬಲೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಇಂದಿನ ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರದ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ ಕಾಲದ 1128ರ ಶಿಲಾ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು “ಸ್ವಸ್ತ ಶ್ರೀ ಮಹಾಬಲ ತೀರ್ಥ” ಎಂದು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. 12ನೇ ಶತಮಾನದ ಜಗಜ್ಯೋತಿ ಬಸವಣ್ಣನವರ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಮಹಾಬಲಗಿರಿ ಎಂದೇ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿತ್ತು. ಅಷ್ಟೇ ಯಾಕೆ? ಕ್ರಿ.ಶ. 1399ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಯಧುವಂಶದ ಯದುಕೃಷ್ಣ ಓಡೆಯರ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಾಬಲಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟ ಎಂದೇ ಸಂಭೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಮೂಲಾಧಾರಗಳ ಅರಿವಿದ್ದ ದೊಡ್ಡ ದೇವರಾಜ ಓಡೆಯರ್ 1659 ರಲ್ಲಿ ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ರಾಜ ಮಹಿಷಾಸುರನ ಬೃಹತ್ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದು ಇಂದು ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು ಅವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕಿದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಮಹಿಷಾ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಪ್ರಜೆಗಳೆಲ್ಲಾ ನಾಗವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಇವರು ಮೂಲತಹ ಬೌದ್ಧರು ಎಂಬ ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಗಿದೆ. 1970 ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಕಾಶನ ಮಂದಿರ (ನಿಯಮಿತ) ವತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾದ ಡಾ.ಎಂ.ವಿ.ಕೃಷ್ಣರಾವ್ ಮತ್ತು ಎಂ.ಎಂ.ಕೇಶವ ಭಟ್ಟರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ ದರ್ಶನ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ “ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾದ ಅಶೋಕನು ರಕ್ಕತ ಎಂಬ ಬೌದ್ಧ ಭಿಕ್ಕುವನ್ನು ಬನವಾಸಿಗೂ ಹಾಗೂ ಮಹಾದೇವ ಎಂಬ ಭಿಕ್ಕುವನ್ನು ಮಹಿಷಾ ಮಂಡಲಕ್ಕೂ(ಮೈಸೂರು) ಬೌದ್ಧ ಮತ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆಂದು ಬೌದ್ಧ ಗ್ರಂಥಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ”. ಎಂದು ದಾಖಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು ಮುಂದುವರೆದು 1979 ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ವಿವಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವಕೋಶ ಪುಟ ಸಂಖ್ಯೆ 34 ರಲ್ಲೂ ಸಹ ಮುಗ್ಗಲಿ ಪುತ್ರ ತಿಸ್ನ ಎಂಬ ಬೌದ್ಧ ಮಹಾಸಭೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷನೂ ತೇರಾ ಮಹಾದೇವನೆಂಬ ಬೌದ್ಧ ಭಿಕ್ಕನ್ನು ಮಹಿಷಾ ಮಂಡಲಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದನೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ”.

ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳಿರುವ ಮಹಿಷಾ ಮಂಡಲದ ದೊರೆ ಮಹಿಷಾಸುರನನ್ನು ವೈದಿಕರು ನರಭಕ್ಷಕನಂತೆ ಬಿಂಬಿಸಿದ್ದು ಮಾತ್ರ ಯಾರು ತಳ್ಳಿ ಹಾಕುವಂತಿಲ್ಲ. ಇಂದು ಎಲ್ಲವೂ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಮಹಿಷಾಸುರ ರಾಕ್ಷಕನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆತನೊಬ್ಬ ಸತ್ಯ, ಪ್ರೀತಿ, ಅಹಿಂಸೆ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಭಾತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನಿಟ್ಟು ತನ್ನ ನಾಡು ಮತ್ತು ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಮಮತೆಯಿಂದ ಕಾಣುತಿದ್ದ ಮಾತೃ ಹೃದಯಿಯಾಗಿದ್ದನು ಎಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಬಹಿರಂಗ ಪಡಿಸಿವೆ. ಮಹಿಷಾಸುರನು ಮಾತೃಪ್ರಧಾನ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅಪಾರವಾದ ಗೌರವವನ್ನಿಟ್ಟು ಪಿತೃಪಕ್ಷ (ಪೂರ್ವಿಕರ ನೆನೆಯುವ ದಿನ) ಎಂಬ ಆಚರಣೆಗೆ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದನು. ಅದನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮುನ್ನ ತಮಿಳುನಾಡು, ಕೇರಳ ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೆಲ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಬಂದು ಮಹಿಷಾಸುರನಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ರೀತಿಯ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಇಂದಿಗೂ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ. ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮಹಿಷಾ ಮಂಡಲದ ದೊರೆ ಮಹಿಷಾಸುರನನ್ನು ಮರೆತಿದ್ದ ಇಲ್ಲಿನ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು ಇಂದು ಮತ್ತೆ ಆತನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಪ್ರಶಂಸನೀಯ. ಇವರ ಈ ಆಚರಣೆ ನಾಡದೇವತೆ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ನಂಬಿರುವವರ ವಿರುದ್ಧವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಪರ್ಯಾಯ ದಸರಾವೆಂದು ಯಾರು ಭಾವಿಸಬೇಕಿಲ್ಲ. ಮಹಿಷಾ ದಸರಾದ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕøತಿಯನ್ನು ಪುನರ್ ಆಚರಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ತ ನಾಡಿನ ಜನತೆ ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಗೌರವಿಸಬೇಕಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 07, 2018 (ನಿನ್ನೆ) ರಂದು ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಿಷಾ ದಸರಾ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಮಿತಿ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಿರುವ ಮಹಿಷಾ ದಸರಾವನ್ನು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವೇ “ಮಹಿಷಾ ಮಂಡಲ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ” ವನ್ನು ರಚಿಸಿ ಸರ್ಕಾರದ ವತಿಯಿಂದಲೇ ಆಚರಿಸಿದರೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲಸಂಸ್ಕøತಿಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ.

 

ಸಾಹಿತಿ ಬಂಜಗೆರೆ ಜಯಪ್ರಕಾಶ್ ಹಾಗು ಡಾ. ದಿಲೀಪ್ ನರಸಯ್ಯ  ಅವರ ಅಭಿಮತದ ಆಯ್ದ ಸಾಲುಗಳು.

ಬಹಿರಂಗ

ಟಿಪ್ಪು’ಯುದ್ಧ ಮಾರ್ಗ’..!

Published

on

ಟಿಪ್ಪೂವಿನ ಮೈಸೂರು ಸೈನ್ಯ ಸಾವಿರಾರು ಜನರನ್ನು ಕೊಂದಿತ್ತು. ಯಾರೆಲ್ಲಾ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತು ಮೈಸೂರು ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರೋ ಅವರ ಮೇಲೆ ಟಿಪ್ಪೂ ಸಮರ ಸಾರಿದ್ದು ನಿಜ. ಆದರೆ ಈ ಘಟನೆಗಳನ್ನೇ ಇಟ್ಕೊಂಡು ಆರೆಸ್ಸೆಸ್ಸಿನವರು ಇದು ‘ಜಿಹಾದಿ’ ಮನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪೂ ನಡೆಸಿದ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಕ್ರೈಸ್ತರ ಮಾರಣ ಹೋಮ ಎಂದು ಧರ್ಮದ ಕಲರ್ ನೀಡಲು ಹೆಣಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ..

ಸಧ್ಯ ಇದನ್ನು ಪಕ್ಕಕ್ಕಿಡೋಣ. ಟಿಪ್ಪೂ ಇದ್ದ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ತ ಮರಾಠಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪೇಶ್ವೆಗಳೂ ತಮ್ಮ ವಿರೋಧಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರಲ್ಲವೇ? ಈ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಎಂತಹ ಮಾರ್ಗ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ ಮೂಲಕ ನೋಡೋಣ.

ಪೇಶ್ವೆಗಳು ಯುದ್ಧ ನಡೆಸುವಾಗ ತಮ್ಮ ಮುಖ್ಯ ಸೈನ್ಯ ಯುದ್ಧ ನಡೆಸುವ ಮೊದಲು ಶತ್ರು ಕೋಟೆಯೊಳಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ‘ಪಿಂಡಾರಿ’ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಪಿಂಡಾರಿಗಳ ಪಡೆಗಳು ಸಹಸ್ರ ಸಹಸ್ರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಿದ್ದರು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೊಗಲರ ವಿರುದ್ಧ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಪಿಂಡಾರಿ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಪೇಶ್ವೆಗಳು ಕುಮ್ಮಕ್ಕಿನಿಂದ ಬೆಳೆಸಿದ್ದರು. ಹಾಗಾದರೆ ಪಿಂಡಾರಿಗಳು ಯಾರಾಗಿದ್ದರು?
ಈ ಬಗ್ಗೆ 1832ರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸುವ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಜಾನ್ ಮಾಲ್ಕಂ ನೀಡುವ ವಿವರ ಹೀಗಿದೆ. “ಮರಾಠಾ ಪೇಶ್ವೆ ಮೊದಲನೇ ಬಾಜೀರಾವ್ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಗಾಜೀವುದ್ದೀನ್ ಎಂಬ ಪಿಂಡಾರಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸತ್ತಾಗ ಅವನ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಾದ ಗುರ್ದೀಖಾನ್ ಮತ್ತು ಶಾಬಾಝ್ ಖಾನ್ ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯವನು 16 ವರ್ಷದವನಾಗಿದ್ದು ಎರಡನೆಯವನು ಚಿಕ್ಕವನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ಗುರ್ದೀಖಾನ್ ನನ್ನು ಸೇನಾ ದಂಡನಾಯಕನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈತ ಮೊಗಲರ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಸಿದ ಕೆಲ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಆತನಿಗೆ ಪೇಶ್ವೆಗಳ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹೋಳ್ಕರ್ ಮನೆತನದ ಮಲ್ಹಾರ್ ರಾವ್ ಹೋಳ್ಕರ್ ಎಂಬ ಮರಾಠಾ ರಾಜನು ಝೆರ್ರೆ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಚಿನ್ನದ ಧ್ವಜವನ್ನು ಬಹುಮಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದ. ಇದರಿಂದ ಉತ್ತೇಜಿತನಾದ ಗುರ್ದೀಖಾನ್ ತನ್ನ ಪಡೆಗಳ ಬಲವನ್ನು ಅಪಾರವಾಗಿ ಹೆಚ್ವಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ”.
ನಂತರ ಅನೇಕ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರನ್ನು ಈ ಪಿಂಡಾರಿ ಪಡೆಗಳಿಗೆಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮಧ್ಯಭಾರತದ ದನಗಾಹಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ ಪಿಂಡಾರಿ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪೇಶ್ವೆಗಳ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮುಸ್ಲಿಮರ ನೇತೃತ್ವದ ಈ ಪಿಂಡಾರಿ ಪಡೆಗಳು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ದಾಳಿ ರಭಸ ಮತ್ತು ಲೂಟಿಗಳು ಮೈ ನಡುಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಕೋಟೆಯೊಳಕ್ಕೆ ನುಗ್ಗಿದ್ದೇ ಮನೆಮನೆಗಳನ್ನು ಲೂಟಿ ಮಾಡಿ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಪಾರ ನಷ್ಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ರು.

ಈ ಪಿಂಡಾರಿಗಳ ಲೂಟಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ರಭಸಗೊಳಿಸಲು ಪೇಶ್ವೆಗಳು ಒಂದು ಕುತಂತ್ರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಯುದ್ಧ ಇಲ್ಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಿಂಡಾರಿ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ ನಾಕಾಣೆ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಯುದ್ಧ ಇಲ್ಲದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವೇತನ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಶತ್ರುವಿನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಲೂಟಿ ಮಾಡಲಿ ಎಂಬುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಆ ಲೂಟಿಯೇ ಪಿಂಡಾರಿಗಳ ಸಂಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಮರಾಠಾ ದಂಡನಾಯಕರು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಪಿಂಡಾರಿಗಳ ಈ ಸಂಪಾದನೆಯನ್ನೂ ತಾವೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗ ಪಿಂಡಾರಿಗಳು ದುಪ್ಪಟ್ಟು ಲೂಟಿ ಮಾಡಿ ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗದಾತ ಪೇಶ್ವೆ ದಂಡನಾಯಕರನ್ನು ಸಂತೃಪ್ರಿಗೊಳಿಸಿ ಮಿಕ್ಕಿದ್ದನ್ನು ತಾವಿಟ್ಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಯುದ್ಧ ಗೆದ್ದಾಗ ಪಿಂಡಾರಿ ಮುಖಂಡರಿಗೆ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಮರಾಠರು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು.
1795ರ ಖಾರ್ದಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಿಜಾಮನ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಸಿದ ಲೂಟಿಗಾಗಿ ಪಿಂಡಾರಿಗಳ ಮುಖಂಡ ಕರೀಖಾನ್ ಗೆ ಎರಡನೇ ಮಾಧವರಾವ್ ಭಾರೀ ಬಹುಮಾನ ನೀಡಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಕೆಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನೂ ನೀಡಿದ್ದ. ಕೊನೆಯ ಆಂಗ್ಲೋ ಮರಾಠಾ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಪಿಂಡಾರಿ ಯುದ್ಧ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆ 40,000 ಪಿಂಡಾರಿಗಳಿದ್ದರು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯೇ ಪಿಂಡಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದರಲ್ಲದೇ ನಾಲ್ಕೂ ಕಡೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು ಪಿಂಡಾರಿ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಿತ್ತಾರೆ.

ಪಿಂಡಾರಿಗಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಯಕ ಮಹಮದ್ ಮೂಸ್ತಾಕೀನ್ ಸಿಂಗ್ ಜಂಗ್ ಅಲಿಯಾಸ್ ಚಿಟ್ಟೂ,… ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತಲೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಓಡುತ್ತಾನೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪಿಂಡಾರಿ ಮುಖಂಡ ಕರೀಂ ಖಾನ್ ಗೆ ಪೇಶ್ವಾ ಸಿಂಧಿಯಾಗಳು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಹುಡುಗಿ ಕೊಟ್ಟು ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು ಸಿಂಧಿಯಾ- ಪಿಂಡಾರಿ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಗಟ್ಟಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂಗತಿ ಜಾನ್ ಮಾಲ್ಕಂನ ಪಿಂಡಾರಿ, ಎ ಮೆಮೋಯರ್ ಆಫ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. (ಪು.432)

ಮೇಲಿನ ವಿವರಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಒಂದು ವಿಷಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಮರಾಠಾ ಪೇಶ್ವೆಗಳಿರಲಿ, ಹೈದರ್ ಟಿಪ್ಪೂ ಇರಲಿ, ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮತಧರ್ಮ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಶತ್ರುಗಳ ಸಂಹಾರವೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಶತ್ರುಗಳ ಬಳಿ ಇದ್ದುದೆಲ್ಲವನ್ನು ಕೊಳ್ಳೆ ಹೊಡೆಯಬೇಕೆಂಬ ನೀತಿಯಿಂದಲೇ ಅಲ್ಲವೇ ಅದೇ ಮರಾಠಾ ಪೇಶ್ವೆಗಳು ಶೃಂಗೇರಿ ಶಾರದಾ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೈದದ್ದು?
ಪೇಶ್ವೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಟಿಪ್ಪೂ ತನ್ನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿದ್ದ. ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ದೌರ್ಜನ್ಯ ನಡೆಸಕೂಡದು ಎಂಬ ನೀತಿ ಮಾಡಿದ್ದ. ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಜಮೀನು ಹಂಚಿದ ಏಕೈಕ ರಾಜನಾಗಿ ಟಿಪ್ಪೂ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಆದರೆ, ಟಿಪ್ಪೂ ಅಥವಾ ಪೇಶ್ವೆಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇರದಿದ್ದ ಧರ್ಮ ರಾಜಕಾರಣ ಇಂದು ಬಂದಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇವತ್ತಿನ ಧರ್ಮದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲೇ ಆ ಕಾಲವನ್ನೂ ನೋಡಲು ಹೋಗುವಾಗ ಟಿಪ್ಪೂವಿನ ಒಳ್ಳೆಯ ಅಂಶಗಳೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಪೇಶ್ವೆಗಳು ನಡೆಸಿದ ದಾಳಿಗಳು “ಜಿಹಾದಿ” ದಾಳಿಗಳಾಗಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಟಿಪ್ಪೂ ನಡೆಸಿದ ದಾಳಿಗಳು ಹಾಗೆ ಕಾಣತೊಡಗುತ್ತವೆ… ನಾವು ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೇ ಇಬ್ಬಂದಿತನದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕುತ್ತೇವೆ…
ಹೀಗಾಗಿ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ನೋಡುವಾಗ ಮೊದಲು ಈ ಹಿಂದೂ- ಮುಸ್ಲಿಂ ಬೈನರಿ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಬರುವುದು ಮಾತ್ರ ನಮ್ಮನ್ನು ಮನುಷ್ಯತ್ವದಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಬಹುದು.

– ಹರ್ಷಕುಮಾರ್ ಕುಗ್ವೆ

Continue Reading

ಬಹಿರಂಗ

‘ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ’ ಈ ನೆಲದ ಹೆಮ್ಮಯ ಸಾಂಸ್ಕ್ರತಿಕ ನಾಯಕ

Published

on

ಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಈ ನೆಲದ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳ ಹೆಮ್ಮೆಯ ರಾಜ . ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಾಲವಾದ ಮತ್ತು ಸಮ್ರದ್ದಿಯಿಂದ ಕೊಡಿದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಬಲಿರಾಜ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿಸ್ತರಣೆ ಕೇಳಿದರೆ ವಿಸ್ಮಯ ಎನಿಸುತ್ತದೆ . ಇಂದಿನ ಶ್ರಿಲಂಕಾದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ದ್ವೀಪಗಳು ಸಹ ಇವನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದವು. ಮಲೇಷಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸಹ ಇವನ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಒಂದು ದ್ವೀಪ ಇತ್ತು ಇಂದಿಗೂ ಅದನ್ನು ‘ಬಾಲಿ’ ದ್ವೀಪ ಎಂದು ಕರೆಯುವರು.ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಹಿಡಿದು ದೂರದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕೊಲ್ಲಾಪುರದವರಗೆ ಹರಡಿದ ಪ್ರದೇಶವೂ ಬಲಿರಾಜನ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಇತನ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ ರತ್ನಗಿರಿ ಆಗಿತ್ತು. ಇಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲ ಬಲಿರಾಜನು ದಕ್ಷಿಣ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ನೆಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ.ಇಲ್ಲಿನ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯರು ಎಂದು ಮುಂದೆ ಅವರನ್ನು ಮರಾಠರು ಎಂದು ಕರೆದರು.

ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ತುಳಿತಕೊಳ್ಳಗಾದ ಮತ್ತು ದಮನಿತರ ಧ್ವನಿಯಾಗಿದ್ದ .‌ಈತ ಅಪ್ಪಟ ಸಂಗೀತ ಪ್ರೇಮಿಯಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ‘ಮಲ್ಲಾರ’ ಎಂಬ ಹೊಸರಾಗ ಒಂದನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಮಿಯಾನ್ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸಂಗೀತಕಾರ ಈ ಮಲ್ಲಾರ್ ರಾಗವನ್ನು ಲಯಬದ್ದವಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಅದಕ್ಕೆ ‘ ಮಿಯಾನ್ ಮಲ್ಲಾರ್’ ರಾಗವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ದಿಗೆ ಬಂತು . ಅದರಂತೆ ಬಲಿಚಕ್ರವರ್ತಿ ತನ್ನ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸಮಯವನ್ನು ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅಂತಹ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ರಾಗವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಅದು ಮುಂದೆ ಭೈರವ ರಾಗವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ದಿಗೆ ಬಂತು. ತಾನ್ ಸೇನ್ ನಂತಹ ಸಂಗೀತ ದಿಗ್ಗಜಯ ಮನಸೂರೆಗೊಂಡ ರಾಗ ಭೈರವದ ಜನಕ ಬಲ ಚಕ್ರವರ್ತಿ. ಜೊತೆಗೆ “ಡಾರ್” ಎಂಬ ಸಂಗೀತದ ಉಪಕಣವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದು ಇದೆ ಬಲಿಮಹಾರಾಜ.

ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಈ ದೇಶದ ಮೂದಲ ಕ್ರಷಿಕ ಚಕ್ರವರ್ತಿ . ರೈತರ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಕಾಳಿಜಿ ಇದ್ದ ಈ ರಾಜ ರೈತರ ಕಷ್ಟ ,ಸುಖ, ದುಃಖಗಳನ್ನು ಆಲಿಸಲೆಂದೆ ಇಬ್ಬರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಿರುತ್ತಾನೆ ಅವರೆ ” ಮಹಾ -ಸುಭಾ” ಇವರು ತುಂಬಾ ಪ್ರಮಾಣಿಕರಾಗಿದ್ದು ರೈತಾಪಿ ವರ್ಗದ ಏಳಿಗೆಗಾಗಿ ತಮ್ನನ್ನೆ ತಾವು ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು . ರೈತರು ಬೆಳೆದ ಬೆಳಗೆ ನೀಡಬಹುದಾದ ಎಲ್ಲ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಈ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮೂಲಕ ಬಲಿಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅದನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಿದ್ದ. ಆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳುರೈತರ ಬಗೆಗಿನ ಕಾಳಜಿಯಿಂದಾಗಿ ರೈತವರ್ಗ ಅವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸದೆ ಇರಲಾರದು. ಇಂದಿಗೂ ಯಾವುದೆ ಕ್ರಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆ ಇರಲಿ ಅದನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವಾಗ ,ಕಣ( ರಾಶಿ) ಮಾಡುವಾಗ ಸಸಿ ನೆಡುವುವಾಗ ಹೊಲದ ಬದುವಿನ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ರಾಶಿಯ ಮುಂದೆ ಎರಡು ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು ಅದಕ್ಕೆ ಸುಣ್ಣ ಬಳಿದ ಪೂಜಿಸುವುದು ಇಂದಿಗೂ ವಾಡಿಕೆ ಇದೆ ಆ ಎರಡು ಕಲ್ಲುಗಳೆ “ಮಹಾ- ಸುಭಾ” ಪ್ರತೀಕವೆಂದು ತಿಳಿದು ಇಂದಿಗೂ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ರೈತಾಪಿವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತೆ. ಹಾಗಾಗಿ ರೈತವರ್ಗವು ಬಲಿಚಕ್ರವರ್ತಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಇತ್ತು. ಇಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಬಲಿರಾಜನ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದು ಅಧ್ಯಯನ ನೆಡೆಸಿದರು. ದಶರಥನ ತಂದೆ ಅಜಪಾಲನಿಗಿಂತಲೂ ಮತ್ತು ಆ ಕಾಲದ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರುಗಳಿಗಿಂತ ವಿಸ್ತಾರ ಮತ್ತು ಸಮ್ರದ್ದಿಯಾದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯದು ಆಗಿತ್ತು.

ಹೀಗೆ ಸಮ್ರದ್ದಿಯಿಂದ ಸುಖದಿಂದ ಆ ಸಾಮ್ರಜ್ಯದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸಹಿಸದ ವಿಪ್ರ ವಾಮನ ತನ್ನ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಬಲಿಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ . ಆಗ ವಾಮನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವೆ ಆಯಿತು . ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಸೈನ್ಯ ಪ್ರತಿದಿನವು ವಾಮನ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸೆಣಸಾಡಿತು.’ಭಾದ್ರಪದ ದ್ವೀತಿಯ ಪಕ್ಷದಂದು ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ನಂತರ ಯುದ್ದ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಎರಡು ಪಾಳೆಯ ಸೈನ್ಯಗಳೂ ವಿಶ್ರಾಂತಿಗೆಂದು ತಮ್ಮ ಡೇರೆಗಳಿಗೆ ತರೆಳಿದರು . ತಮ್ಮ ಪಾಳೆಯಗಳಲ್ಲಿ ಯುದ್ದದಲ್ಲಿ ಮಡಿದವರ ತ್ಯಾಗ ಬಲಿದಾನಗಳನ್ನು ಸ್ಮರೀಸಲಾಯಿತು.ಅದನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಭಾದೃಪದ ದ್ವೀತಿಯ ಪಕ್ಷದಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತೀರಿಹೋದ ಹಿರಿಯರ ಸ್ಮರಣಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ ತಿಥಿ ಅಥವಾ ವರ್ಷಾಂತಿಕ ಶ್ರಾದ್ದ ಮಾಡುವುದು ಇಂದಿಗೂ ವಾಡಿಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.ಹೀಗೆ ಸತತ ಎಂಟು ದಿನಗಳಕಾಲ ಯುದ್ದದಲ್ಲಿ ವೀರಬಾಹುವಿನಂತೆ ಹೋರಾಡಿದ ಬಲಿ ಎಂಟನೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಯುದ್ದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿಯೆ ವೀರಮರಣವನ್ನುಪ್ಪುತ್ತಾನೆ .

ಹೀಗೆ ವೀರ ಮರಣವನ್ನು ಅಪ್ಪಿದ ಬಲಿಯ ಬರುವಿಕೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಯುದ್ದದಲ್ಲಿ ಅಳಿದುಳಿದ ಬಾಣಸುರನ ಸೈನ್ಯವು ಅಶ್ವಿನಿ ಮಾಸದ ಹತ್ತನೆ ದಿನದಂದು ತಾಯಿನಾಡಿಗೆ ಮರಳಿತು. ಜನರಿಂದ ಜನರಿಗೆ ಹ್ರದಯದಿಂದ ಹ್ರದಯಕ್ಕೆ ಸುಖ ಸಮ್ರದ್ದಿಯನ್ನು ತರಲಿಕಕ್ಕೆಗೋಸ್ಕರ ಬಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಹುಟ್ಟಿ ಬರಲಿ ಎಂದು ಹಾರೈಸಿ ಸ್ತ್ರಿಯರು ಆರತಿ ಎತ್ತಿ ಶುಭಹಾರೈಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂದಿಗೂ ಬಲಿಪಾಡ್ಯದಂದು ಸ್ತ್ರಿಯರು ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ದೀಪಗಳ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಆರತಿ ಎತ್ತಿ ಮನು ಆಡಳಿತಕೊನೆಗೊಂಡು ಬಲಿ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಬರಲಿ ಎನ್ನುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ದೀಪಾವಳಿಯ ಬಲಿಪಾಡ್ಯದಂದು ಆರತಿ ಎತ್ತಿ ಶುಭಹಾರೈಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಮುಂದೆ ಪುರೋಹಿತ ಶಾಹಿಗಳು ಇದರ ಆಚರಣೆಯ ಅರ್ಥವನ್ನೆ ಬದಲಾಯಿಸಿ ಬಿಟ್ಟರು.

Continue Reading

ಬಹಿರಂಗ

ಮೈಸೂರು ವಿವಿಗೆ ‘ನಾಲ್ವಡಿ’ ಹೆಸರಿಡುವುದು ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಸಂಕೇತ

Published

on

ಮೈಸೂರು ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬೌದ್ಧ ದೊರೆ ಮಹಿಷನು ಈ ಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಆಳಿ ಉದ್ಧರಿಸಿದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮಹಿಷಮಂಡಲ, ಮಹಿಷಪುರಿ, ಮಹಿಷೂರು ಮೊದಲಾದ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಚಾರಿತ್ರಿಕವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದು ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವಕೋಶ, ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಹಾವನೂರರ ಬರವಣಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಗ್ರಂಥಗಳ ಪರಾಮರ್ಶೆಯಿಂದ ದೃಢಪಡುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿನ ರಾಜ ಶ್ರೀ ಜಯಚಾಮರಾಜಒಡೆಯರ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲ ಪತ್ರ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಮ್ಮ ನಗರವನ್ನು ಮಹಿಷೂರು ಎಂದೇ ನಮೂದಿಸಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಬ್ರಿಟಿಷರು ತಮ್ಮ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಿರುವ ಮೈಸೂರು ಎಂಬ ಈ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ವಾದಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಅರ್ಥಹೀನ.

ರಾಜರ್ಷಿ ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜಒಡೆಯರ ದೂರದರ್ಶಿತ್ವದ ಫಲವಾಗಿ 1916ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜಒಡೆಯರ್ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ನೀಡಿರುವ ಕೊಡುಗೆ ಅಮೂಲ್ಯವಾದುದು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವರು ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗದವರ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ನೀಡಿರುವ ಕೊಡುಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾದುದು. ರಾಷ್ಟ್ರಪಿತ ಗಾಂಧಿ ನಾಲ್ವಡಿಯವರ ಆಡಳಿತವನ್ನು ತುಂಬು ಹೃದಯದಿಂದ ಪ್ರಶಂಶಿಸಿ ಅವರನ್ನು ಸಮತಾರಾಜ್ಯ ಹರಿಕಾರ ಎಂದು ಕರೆದಿರುವುದು ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.

ನಾಲ್ವಡಿಯವರ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಬದುಕನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶಾಹಿಯ ವಕ್ತಾರರು ಅವರದೇ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಮೈಸೂರು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದೇ ಇರುವಂತಹ ಭಾವ, ಸಂಸ್ಕøತಿ, ಪರಂಪರೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಯತ್ನಿಸಿ ಯಾವುದೇ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಮಹತ್ವ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಮೈಸೂರು ವಿವಿಗೆ ಹಳೆಯ ಹೆಸರು ಮುಂದುವರೆಯಬೇಕೆಂಬ ವಿತಂಡವಾದವನ್ನು ಅವರು ಮಂಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ, ನಾಲ್ವಡಿಯವರ ಕೊಡುಗೆ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಷೂರಿನ ಘನತೆ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ಇರುವವರು ಮೈಸೂರು ವಿವಿಗೆ ನಾಲ್ವಡಿ ಹೆಸರಿಡುವುದು ಸರ್ವರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಸಮರ್ಥನೀಯವಾಗಿದೆ. ಮೊನ್ನೆ ಜರುಗಿದ ದಸರಾ ಹಬ್ಬದ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ರಾಜಮಾತೆ ಪ್ರಮೋದಾದೇವಿ ಅವರ ಮನವಿಗೆ ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸ್ಪಂದಿಸಿದ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಶ್ರೀಹೆಚ್.ಡಿ.ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿಯವರು ಮೈಸೂರು ವಿವಿಗೆ ನಾಲ್ವಡಿಯವರ ಹೆಸರನ್ನಿಡುವುದಾಗಿ ನೀಡಿರುವ ಭರವಸೆ ಶ್ಲಾಘನೀಯ.

-ಪ್ರೊ. ಬಿ.ಪಿ ಮಹೇಶ್ ಚಂದ್ರ ಗುರು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ

Continue Reading
Advertisement

Trending