Connect with us

ಅಂತರಂಗ

ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಾರ್ಥ ಸಾಧನೆಯೇ ?

Published

on

ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಮೃದ್ದ ಫಸಲನ್ನು ಸಮೃದ್ದವಾಗಿ ನೀಡಲು ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ಶಕ್ತವಾಗುತ್ತವೆ .ಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನ ಎಂಬುದು ಸಾಹಿತಿಗಳ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕನ್ನಡಿಯಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹಿಡಿದಿಡುವ ವೇದಿಕೆ .

ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಜಾತ್ರೆಯ ಸ್ವರೂಪ ತಳೆಯುತ್ತಿವೆ ಇದು ಸತ್ಯಾಂಶದ ಮಾತು ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಭ್ರಮ ಸಡಗರ ಹೆಚ್ಚು ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲೂ ಸಡಗರ ಒಳ್ಳೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಆದರೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಆಗಬೇಕಾದ ಕೆಲಸ ಆಗದೇ ಇರುವುದು ದುರಂತವೇ ! ಯಾಕೆ ಹೀಗೆ ?

ಕನ್ನಡ ಸಾರಸ್ವತ ಲೋಕವನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಬೆಳೆಸಿದ ಹಿರಿ ತೆಲೆಮಾರಿನ ಸಾಹಿತಿಗಳಿಗೆ ಯುವ ಜನತೆ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲೂ ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ಬರಬೇಕೆಂಬ ಕಾಳಜಿ ಕಳಕಳಿ ಇಲ್ಲವೇ ? ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳೆಂದರೆ ಬರೀ ಹಿರಿಯರ ಒಡ್ಡೋಲಗವೇ ಆಗಬೇಕೆ.ವಿಚಾರ ಮಂಡಿಸುವ ಪ್ರಬುದ್ಧತೆ ಇಂದಿನ ಯುವಲೇಖಕರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ? ಹಿರಿಯರ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯರನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು ಅವರುಗಳ ಕರ್ತವ್ಯವಲ್ಲವೇ ..

ಇಂತಹದ್ದೇ ಪ್ರೆಶ್ನೆಗಳು ಕಾಡತೊಡಗಿವೆ ಹೊಸ ತೆಲೆ ಮಾರಿನ ಯುವಜನರನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯಾಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ?
ಇವತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದ ಹಲವಾರು ಲೇಖಕರು , ಕವಿಗಳು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವರು, ಆದರೂ ಅಧಿಕಾರ ಮೋಹಿಗಳು ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿ ಮಾಡಬೇಕು ಎನ್ನುವುದು ಸಂಘಟಕರಿಗೆ ತಿಳಿದಿರದ ಬೇಕು. ಎಲ್ಲ ಮಗ್ಗಲುಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಅವಕಾಶ ವಂಚಿತರಿಗೆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದವರನ್ನು , ಯುವಜನರನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವ , ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ , ಪ್ರೊತ್ಸಾಹಿಸುವ ಅಗತ್ಯತೆ ಈಗಿನ ಸಂಘಟಿಕರಿಗೆ ಖಂಡಿತ ಇಲ್ಲ .ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ಬಂದರೆ , ತಾವು ಕಡೆಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತೇವೆಂಬ ಭಯ ಇರುವುದರಿಂದ ಇಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಇರೋತನಕ ಯುವಜನತೆಗೆ ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನವರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ !

ಜನರಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಳಕಳಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಕೆಲಸ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಿಂದ ಆಗಬೇಕು.” ಹಿಂದೆ ಗೋಷ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡವರೇ ಮುಂದಿನ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ”
ಇಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಕಾರಣಗಳು ಇರುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಕ್ರತಿಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅವರ ಕಾಣಿಕೆ ಏನು ? ಇಂದಿನ ದಿನಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಹಿರಿಯ ಚೇತನಗಳ ಸರಪಳಿಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ಒಂದೊಂದಾಗಿಯೇ ಕಳಚಿ ಬೀಳುವುದು ಅತ್ಯಂತ ದುಖದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ ಹಾಗಿರುವಾಗ ಇದ್ದವರಿಗಾದರೂ ಹೊಸ ತೆಲೆಮಾರಿನ ಬರಹಗಾರರನ್ನು , ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದವರನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯಾಕೆ ಮುಂದಾಗಿಲ್ಲ. ! ಎನ್ನೋದೆ ! ಹಲವಾರು ಜನಗಳ ಪ್ರೆಶ್ನೆಗಳು .ಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತ ಯುವಬರಹಗಾರರ ಸಂಖ್ಯೆಗೇನೂ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಕಮ್ಮಿ ಇಲ್ಲ . ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕ ಬರಿದಾಗುವಂತ ದಾರಿದ್ರ್ಯವೂ ಬಂದಿಲ್ಲ ,
ಎಲೆಮರೆಯ ಕಾಯಿಯಂತಿದ್ದು ಕಥೆ , ಕವನ , ಕಾದಂಬರಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಬರಹಗಾರರಿದ್ದಾರೆ .

ಜನರಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಳಕಳಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಕೆಲಸ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಿಂದ ಆಗಬೇಕು” ಹಿಂದೆ ಗೋಷ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡವರೇ ಮುಂದಿನ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ”
ಇಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಕಾರಣಗಳು ಇರುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಕ್ರತಿಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅವರ ಕಾಣಿಕೆ ಏನು ? ಇಂದಿನ ದಿನಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಹಿರಿಯ ಚೇತನಗಳ ಸರಪಳಿಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ಒಂದೊಂದಾಗಿಯೇ ಕಳಚಿ ಬೀಳುತ್ತಿರುವುದು ಅತ್ಯಂತ ದುಖದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ ಹಾಗಿರುವಾಗ ಇದ್ದವರಿಗಾದರೂ ಹೊಸ ತೆಲೆಮಾರಿನ ಬರಹಗಾರರನ್ನು , ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದವರನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯಾಕೆ ಮುಂದಾಗಿಲ್ಲ . ಎನ್ನೋದೇ ಹಲವಾರು ಜನಗಳ ಪ್ರೆಶ್ನೆಗಳು .
ಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತ ಯುವಬರಹಗಾರರ ಸಂಖ್ಯೆಗೇನೂ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಕಮ್ಮಿ ಇಲ್ಲ .

ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕ ಬರಿದಾಗುವಂತ ದಾರಿದ್ರ್ಯವೂ ಬಂದಿಲ್ಲ , ಎಲೆಮರೆಯ ಕಾಯಿಯಂತಿದ್ದು ಕಥೆ , ಕವನ , ಕಾದಂಬರಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಬರಹಗಾರರಿದ್ದಾರೆ ..

ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದವರನ್ನು ಯುವಜನರನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಪ್ರೊತ್ಸಾಹಿಸಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟ , ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದವರೆಗೂ ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ತಾಲ್ಲೂಕು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಅಂಥದ್ದನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕುವ ಸಂಸ್ಕ್ರತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಇಡೀ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನವೇ ಸ್ವಾರ್ಥ ಕತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ನಮ್ಮಂಥವರ ಕಾಳಜಿ. ಇಷ್ಟು ಕಾಲ ಉಳಿದು ಬೆಳೆದು ಬಂದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಸ್ಕ್ರತಿಗಳ ಬದುಕು ಈಗ ಇಡೀ ಸ್ವಾರ್ಥಿಗಳ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕು ಕೆಲನೆಲೆಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತಿದೆ. ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಮನಸ್ಸು ವಿಷಾಧದಿಂದ ಖಿನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ .‌ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತೆಗಳಿಗೆ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಕೊಡಬಲ್ಲದ್ದನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ ಅರಳಿಸಬಲ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ಕ್ರಮೇಣ ಅವರ ಬದುಕಿನಿಂದ ದೂರಸರಿಯುತ್ತಿರುವುದು ವಿಷಾಧಕರ ಎನ್ನಿಸುತ್ತದೆ .. ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಜನರ ಮುಗ್ಧತನ ಅಸಾಹಯಕತೆಯನ್ನೆ ಬಂಡವಾಳ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಕನ್ನಡದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಬಲುದೊಡ್ಡದು ..
ಸಮ್ಮೇಳನ ಏಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ಸರಕಾರ ಪರಿಷತ್ತು ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲ . ಇಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಸಾಹಿತ್ಯಗಳನ್ನು ಬಲಾಡ್ಯಗೊಳಿಸುವ ನಾಡುನುಡಿಯ ಬೆಳವಣಿಗಾಗಿ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಗೌರವ ತರುವಂತಿರಬೇಕು. ಎಲ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳ ಆಶಯ ಒಂದೆ .
ನಮ್ಮ ಭಾಷೆ , ಸಂಸ್ಕ್ರತಿ ಸಾದ ಚಂದವಾಗಿ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಬೇಕು ಎನ್ನುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸುವ ಕೆಲಸವಾಗಿರಬೇಕು ಆದರೆ ಈ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ಎಲ್ಲಾರ ಮನಸ್ಸು ಕೆಡಿಸುತ್ತಿದೆ ..

ಇನ್ನಾದರೂ ಎಲ್ಲ ವರ್ಗದವರಿಗೆ ನಾಡು-ನುಡಿ ಕಟ್ಟುವ ಆಶಯಗಳು ಇರಲಿ ..ವರ್ಗ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಳು ಚರ್ಚೆಯಾಗದಿರಲಿ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಮ್ಮೇಳನವು ಎಲ್ಲರ ಜೀವವೆಂಬಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಿ. ಸಮ್ಮೇಳನ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇದು ಹೀಗೆ ಮುಂದುವರಿದರೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೂ ಯುವಜನತೆಗೂ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಯುವಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ನಡೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅನುಮಾನವಿಲ್ಲ . ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬರುವ ಮುನ್ನವೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಏಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ ಮುಖವಾಡಗಳ ಹಿಂದೆ ಯಾವ ಸ್ವಾರ್ಥಗಳು , ಸ್ವಾರ್ಥಿಗಳು , ಅಡಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅರಿತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತವಾಗಿರುವ ಯುವಜನರಿಗೂ ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಕ್ರತಿ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ಭಾವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನದ ಅಗತ್ಯತೆ ಇದೆ …

ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಅಕ್ಷರ, ವಾಕ್ಯ ದೋಷಗಳಿವೆ. ಅಲ್ಪವಿರಾಮ, ಪೂರ್ಣ ವಿರಾಮಗಳು ಇರಬೇಕಾದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಇದು ನನ್ನ ಆಲೋಚನೆ, ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ದೂರ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ . ದಯವಿಟ್ಟು ತಿದ್ದಿ ಓದಿ ಟೈಪ್ ಮಾಡುವಾಗ ಆದ ಅವಸರ.

ಇಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಅನ್ವಯಿಸಿದರೆ ನಮ್ಮಗೆ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿರುವುದಿಲ್ಲ ಇದು ನನ್ನ ಸ್ವಂತ ಅನಿಸಿಕೆ ..

ಕೆ.ಜಿ.ಸರೋಜಾ ನಾಗರಾಜ್
ಪಾಂಡೋಮಟ್ಟಿ

ಸುದ್ದಿದಿನ.ಕಾಂ|ವಾಟ್ಸಾಪ್|9986715401

Continue Reading
Advertisement

ಅಂತರಂಗ

‘ಚಾತುರ್ವರ್ಣ’ವೆಂಬ ಮೋಸದ ಬಲೆ : ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್

Published

on

ಇನ್ನೊಂದು ಸುಧಾರಕರ ಗುಂಪಿದೆ, ಅವರ ಆದರ್ಶವೇ ಬೇರೆ. ತಾವು ಆರ್ಯ ಸಮಾಜದವರೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವರ ಆದರ್ಶವೆಂದರೆ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಚಾತುರ್ವರ್ಣ ‌ವೇ ಚೌಕಟ್ಟು; ಅಂದರೆ ಈಗ ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ನಾಲ್ವೇ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾಜವನ್ನು ವಿಭಾಗಿಸುವುದು ಅವರ ಯೋಜನೆ.

ತಮ್ಮ ಈ ಯೋಜನೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ತೋರಲೆಂದು ಹಾಗೂ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿರಬಾರದೆಂದು ಅವರೇನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆಂದರೆ ಈ ಚಾತುರ್ವರ್ಣದ ಆಧಾರ ಜನ್ಮವಲ್ಲ, ಗುಣ ( ಯೋಗ್ಯತೆ ). ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿಬಿಡುತ್ತೇನೆ ಈ ಆದರ್ಶವನ್ನು ನಾನು ಒಪ್ಪಲಾರೆನೆಂದು. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಆರ್ಯ ಸಮಾಜದವರ ಈ ಚಾತುರ್ವರ್ಣ ದ ಮೇರೆಗೆ ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಯೋಗ್ಯತೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿಯೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಾನ ನಿಗದಿಯಾವುದಿದ್ದರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ ಮತ್ತು ಶೂದ್ರ ಎಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದೇಕೆಂದು ನನಗೆ ತಿಳಿಯದು. ( ವಿದ್ವಾಂಸನನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೆಂದು ಕರೆಯದೆ ಗುರುತಿಸಬಹುದು . ಯೋಧನನ್ನು ಕ್ಷತ್ರಿಯನೆಂದು ನಿರ್ದೇಶಿಸದೆ ಕೂಡ ಗೌರವಿಸಬಹುದು.)

ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಖಾಯಂ ವರ್ಗನಾಮವಿಲ್ಲದೆ ವಿದ್ವಾಂಸರೂ , ಯೋಧರೂ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಈ ಹಣೆ ಪಟ್ಟಿಯೇಕೆ ಬಂತು ? ಆರ್ಯ ಸಮಾಜದವರು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಲು ಹೋಗಿಲ್ಲ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕ್ಷತ್ರಿಯಾದಿ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದಕ್ಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ಆಕ್ಷೇಪಣೆಯಿದೆ. ಸುಧಾರಣೆಯೆಂದಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಇರಲಿ, ವಸ್ತುವಿಷಯಗಳ ಹಾಗೂ ಜನರ ಬಗೆಗೆ ನಾವು ತಾಳುವ ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಮನೋವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕೆಲಕೆಲವು ಹೆಸರುಗಳು ತಮ್ಮ ಸುತ್ತಲೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಕಲ್ಪನೆ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು, ವಿಶಿಷ್ಟ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಬಂದಿವೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ ಮತ್ತು ಶೂದ್ರ ಎಂಬ ಈ ಹೆಸರುಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಹಿಂದೂವಿನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಿರವಾದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.

ಜನ್ಮಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಒಂದು ಮೇಲು ಇನ್ನೊಂದು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಇನ್ನೂ ಕೆಳಗೆ, ಹೀಗೆ ಒಂದು ತಾರತಮ್ಯದ ಶ್ರೇಣೀಕರಣದ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದೆ. ಈ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರೆ ಈ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದಂತೆಯೆ ಸರಿ. ಈ ಮೇಲು – ಕೀಳಿನ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಹಿಂದೂಗಳ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕಿತ್ತು ಹಾಕಬೇಕು. ಹೊಸ ಮನೋವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬೇಕಾದರೆ ಹೊಸ ಹೆಸರುಗಳೇ ಬೇಕು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾದಿಯಾಗಿ ಹೆಸರುಗಳುಳ್ಳ ಚಾತುರ್ವರ್ಣ ಒಂದು ಮೋಸದ ಬಲೆ.

-ಡಾ. ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಬರಹಗಳು – ಭಾಷಣಗಳು : ಸಂಪುಟ – 1

ಇದನ್ನೂ ‌ಓದಿ

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಸಮಾನತೆ ಹಾಗೂ ಭ್ರಾತೃತ್ವಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಮಾಜ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬೇಕು : ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಈ ಬರಹ ನೀವು ಓದಲೇ ಬೇಕು..!

ಸುದ್ದಿದಿನ.ಕಾಂ|ವಾಟ್ಸಾಪ್|9986715401

Continue Reading

ಅಂತರಂಗ

ವಿಮರ್ಶೆ | ಮೇಘದೂತದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರತಿಮೆ

Published

on

ಪೂರ್ವಸೂರಿಗಳೊಡನೆ’ ಪುಸ್ತಕ ಆಯ್ದ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳ ಒಂದೇ ಕಟ್ಟು,ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ನಾಲ್ಕು ಸೀತಾ ಪರಿತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ, ಐಯ್ದನೆಯ ಹಾಗೂ ಕಡೆಯ ಉಪನ್ಯಾಸ ‘ಮೇಘದೂತದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರತಿಮೆ’ ಎಂಬುದು.

ಮೂರ್ತಿರಾಯರು ಇವನ್ನು ಉಪನ್ಯಾಸ- ಭಾಷಣ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿರುವುದು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂವಾದ,(ಲೇಖಕರು ಶ್ರೇಷ್ಟ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳ ಸತತಾಭ್ಯಾಸದತ್ತವಾದ ಬುದ್ದಿ ಭಾವಗಳಿಂದ ಉದ್ದೀಪನಗೊಂಡವರು)
ಮೂರ್ತಿರಾಯರು ಮೇಘದೂತದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪ್ರತಿಮೆಗಳ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ವಿಯತೆಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಮರ್ಶೆ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ವಿವೇಚಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಮೇಘದೂತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು “ಸಮಯರೂಪಕಗಳ ನೆರವು ಪಡೆದು ಹೊಂದದಿರುವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಒಗಟನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಚಮತ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯುವಂಥವೂ ಇವೆಯೆಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆಮೇಲೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾದ, ಕಾವ್ಯೋಚಿತ ಹೊಳಪಿರುವ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ ” ಆದರೂ ಇದನ್ನು ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯ ಕವಿತೆಗಳೆನ್ನಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಇದರಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಷೆಯ ಕಳಂಕವಿದೆ, ಇಲ್ಲಿರುವ ಚಿತ್ರಗಳು ಒಂದಾನೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊಚ್ಚಹೊಸ ಕಳೆಯಿಂದ ಮೆರೆದಿದ್ದಿರಬೇಕು, ಈ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಮಂಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಕಾಳಿದಾಸ ಯಾರ ಟಂಕಸಾಲೆಯಲ್ಲೊ ಮುದ್ರಿತವಾದ, ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮೆದೊ ಇರುವ ನಾಣ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿ ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದಾನೆ,ತಾನೆ ನಾಣ್ಯವನ್ನು ಎರೆಹೊಯ್ದು ರೂಪಿಸಿಲ್ಲ. ದೊಡ್ಡ ಕವಿಯಾದವನೊಬ್ಬ ಸೋಮಾರಿತನಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗಿದ್ದಾಗ ಬರೆದ ಕಾವ್ಯಗಳು ಎನಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಮೂರ್ತಿರಾಯರು ನಿಲುವನ್ನು ತಾಳುವರು.

ಮತ್ತೆ ಮುಂದುವರಿದು ಮತ್ತೊಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ” ತಂತಿಯನ್ನು ಮೀಟಿದಾಗ ಆ ನಾಧ ಹಿಂದೆ ಅನುರಣನ ಹೊರಡುವಂತೆ ಕಾಳಿದಾಸನ ಚಿತ್ರದಿಂದ ಅನುಚಿತ್ರ ಹೊರಡುವ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ” ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ” ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ರಸಸಂಪತ್ತುಗಳು ಅರ್ಥದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಪ್ರತಿಮೆ ಸೃಷ್ಟಿ ವಿಧಾನದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೆರಳಿಸುವ ಸಂಕೀರ್ಣ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ವಿಷ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾರೆ, ಗೌರಿಯ ಹುಬ್ಬು ಗಂಟ್ಟಿಕ್ಕಿದ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಿ ಹಾಸ್ಯಮಾಡಿ ದೊರೆ ನಗುವನು ನಗುತ್ತಾ ಚಂದ್ರಕಿರಣ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದಾಗಿ ಹೊಳೆಯುವ ಅಲೆಗೈಗಳಿಂದ ಶಿವನ ಜುಟ್ಟನ್ನು ಜಗ್ಗಿಸಿದವಳು ಆ ಗಂಗೆ- ಎಂದು ಯಕ್ಷನು ಮೇಘಕ್ಕೆ ಹೇಳುವ ಪರಿಚಯದ ಮಾತುಗಳ ಸೊಗಸು ಸ್ವಾರಸ್ಯಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.

” ಕಾಳಿದಾಸನ ಇತರ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲೂ , ನಾಟಕಗಳಲ್ಲೂ, ಶಿವನ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಬರುತ್ತದೆಯಷ್ಟೆ, ಅವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವನಿಗೆ ಶಿವನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅಪರಿಮಿತವಾದ ಭಕ್ತಿಯಿತ್ತು ಎಂದು ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಹೇಳಬಹುದು, ಶಿವ ಅವನಿಗೆ ಇಷ್ಟ ದೈವ, ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುನ್ನತವಾದುದ್ದರ ಭವ್ಯವಾದ ಪ್ರತೀಕ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಶಿವ ಕಾಮನನ್ನು ಸುಟ್ಟವನು ಇಷ್ಟಾದರೂ ಕವಿ ಅವನನ್ನು ಈ ಸಂದರ್ಭದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇಳಿಸಿ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಏರಿಸಿದ್ದಾನೆ, ಶಿವ ಪಾರ್ವತಿಯರು ವಾಕ್ಕು ಮತ್ತು ಅರ್ಥ ಇವೆರಡರಲ್ಲಿ ಅಭಿನ್ನವಾದವರು, ಆದರೆ ಕಾಳಿದಾಸ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಆಜ್ಞೆಗೆ ಮಣಿದು ಆ ಅಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಒಡೆದದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಚಿತ್ರ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ದೈವಿಕವಾದದ್ದಕ್ಕೂ ಮಾನವೀಕವಾದದ್ದಕ್ಕೂ ಇರುವ ಅಂತರ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಆ ದಿವ್ಯ ದಂಪತಿಗಳು ನಮಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತಾರೆ”.

ಮೇಘದೂತದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರತಿಮೆಗಳ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ, “ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರ ಎಷ್ಟೇ ಮುಂದುವರೆದಿದ್ದರೂ ಅಜಾಗ್ರುತ ಮನಸ್ಸಿನ ಕ್ರಿಯೆಯನು ವಿಷ್ಲೇಶಿಸಿ, ವರ್ಗೀಕರಿಸಿ, ಅದರ ವಿವರಗಳನ್ನು ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡಿಕೊಡಲಾರರು ಆಂದೋಲನದ ಪುನಃ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನಂತೂ ಮಾಡಲಾರದು, ಕವಿಯ ಅಂತರಂಗದ ದೃಷ್ಟಿ ಮನಃಶ್ಯಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಕಾರ ತಯಾರು ಮಾಡಬಹುದಾದ ಸಾಧನೆಗಳಿಗಿಂತಲೂ‌ ಶಕ್ತಿಯುತವಾದದ್ದು, ಆದ್ದರಿಂದ ಮಾನವ ಹೃದಯದ ಪರಿಚಯಬೇಕು ಎನ್ನುವವರಿಗೆ ಕಾವ್ಯಾಧ್ಯಯನ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನೆರವು ಕೊಡಬಲ್ಲದು” (ಹಂಪನಾಗರಾಜಯ್ಯ)
ಹೀಗೆ ಮಾನವೀಯ ನೆಲೆಯ ಗ್ರಹಿಕೆಯಿಂದ ಶೋಧನ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಉದ್ದೀಪನವಾಗಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಎ,ಎನ್ ಮೂರ್ತಿರಾಯರು ಇಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸನಾತನ ಪರಿಸರದ ಬುದ್ದಿಭಾವಗಳು ತಳೆಯಬಹುದಾದ ಪೂರ್ವಗ್ರಹಿಕೆಗಳಾಗಲಿ, ಅತಿಭಾವುಕತೆಯಾಗಲಿ ಇಲ್ಲಿಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ತಳುಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿರುವ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ನಾವೇ ಪ್ರಶ್ನೆಮಾಡಬಹುದೆ ಎಂಬ ಉದ್ದಟತನವಿಲ್ಲ, ಇಂಗ್ಲೀಷ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಓದಿನಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರ ವೈಚಾರಿಕ ಪ್ರಖರ ಆಕೃತಿಕವಾಗಿ ಬೆಳಗಿದೆ, ಗಿಡದಿಂದ ಮಗ್ಗುಹುಟ್ಟಿ ತೆಳುಗಾಳಿಗೆ ಅರಳಿ ಮಗಮಗಿಸುವ ಹಾಗೆ ಈ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಜತೆ ಲಾಸ್ಯವಾಡಿದೆ.

– ಸಾಗರಿ (ಪುಷ್ಪಲತ)

ಸುದ್ದಿದಿನ.ಕಾಂ|ವಾಟ್ಸಾಪ್|9986715401

Continue Reading

ಅಂತರಂಗ

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ, ಜಾತಿ, ಮತಾಂತರ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರ : ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಹೇಳಿರೋ ವಿಚಾರವಿಷ್ಟು ; ಒಮ್ಮೆ ಓದಿ

Published

on

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು ಪ್ರಚಾರಕ ಧರ್ಮವಾಗಿತ್ತೇ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೆ ಎಂಬುದು ವಾದಗ್ರಸ್ತ ವಿಷಯ ಅದು ಎಂದೂ ಪ್ರಚಾರಕ ಧರ್ಮವಾಗಿರಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಕೆಲವರೂ, ಪ್ರಚಾರಕವಾಗಿತ್ತೆಂದು ಇತರರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ . ಒಂದು ಕಾಲಕ್ಕೆ ಹಿಂದೂಧರ್ಮ ಪ್ರಚಾರಕವಾಗಿತ್ತೆಂದು ಒಪ್ಪಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ . ಪ್ರಚಾರಕ ಧರ್ಮವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದು ಭಾರತದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಹಬ್ಬುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಈಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದು ಪ್ರಚಾರಕ ಧರ್ಮವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದುದೂ ಅಷ್ಟೇ ಸತ್ಯವಾದ ವಿಷಯ .

ಆದುದರಿಂದ ಹಿಂದೂಧರ್ಮ ಪ್ರಚಾರಕವಾಗಿತ್ತೆ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಯೆಂದರೆ ಹಿಂದೂಧರ್ಮ ಪ್ರಚಾರಕವಾಗಿ ಏಕೆ ಮುಂದುವರಿಯಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ . ಇದಕ್ಕೆ ನನ್ನ ಉತ್ತರ ಹೀಗಿದೆ : ಹಿಂದೂಗಳಲ್ಲಿ ಜಾತಿಪದ್ಧತಿ ಬೆಳೆದುದರಿಂದ ಹಿಂದೂಧರ್ಮದ ಪ್ರಚಾರ ನಿಂತುಹೋಯಿತು. ಮತಾಂತರವನ್ನು ಜಾತಿ ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ಮತಾಂತರದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನೂ ತತ್ವಗಳನ್ನೂ ಬೋಧಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ . ಧರ್ಮಾಂತರಗೊಂಡು ಒಳಸೇರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಜಾತಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಬೇಕಲ್ಲವೆ ? ಇದರಿಂದ ತುಂಬ ಕಠಿಣವಾದ ಸಮಸ್ಯೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಹೊಸಬನನ್ನು ಯಾವ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ? ಪರಕೀಯರನ್ನು ಮತಾಂತರಗೊಳಿಸಿ ತಮ್ಮೊಳಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ ಇದು ತಲೆ ತಿನ್ನುವ ಸಮಸ್ಯೆಯೇ ಸರಿ.

ಕಬ್ಬಿನ ಸದಸ್ಯತ್ವದಂತೆ ಜಾತಿಯ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಯಾರಿಗೆ ಬೇಕಾದರೂ ಕೊಡುವಂತಹುದಲ್ಲ . ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಜಾತಿಯ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಸಿಕ್ಕುತ್ತದೆ. ಜಾತಿಗಳು ಸ್ವಾಯತ್ತಾಧಿಕಾರಿಗಳುಳ್ಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು , ಹೊಸಬರನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ ಎಂದು ಒತ್ತಾಯ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರ ಯಾರಿಗೂ ಇಲ್ಲ. ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜ ಜಾತಿಗಳ ಒಂದು ಸಮುದಾಯವಾಗಿಬಹುದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಾತಿಯೂ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಯಂತೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಮತಾಂತರ ಹೊಂದಿ ಬರಬೇಕೆನ್ನುವವರಿಗೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನವಿಲ್ಲ . ಹಿಂದುಗಳು ತಮ್ಮ ಧರ್ಮವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಇತರ ಧರ್ಮದವರನ್ನು ತಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೂ ಅವರ ಜಾತಿಯೇ ಅಡ್ಡ ಬಂದಿದೆ . ಜಾತಿಗಳು ಇರುವವರೆಗೆ ಹಿಂದೂಧರ್ಮ ಪ್ರಚಾರಕ ಧರ್ಮವಾಗಲಾರದು ಮತ್ತು ‘ ಶುದ್ಧಿ ‘ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಅವಿವೇಕದ ಹಾಗೂ ನಿರರ್ಥಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

-ಡಾ. ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಬರಹಗಳು – ಭಾಷಣಗಳು : ಸಂಪುಟ – 1

ಸುದ್ದಿದಿನ.ಕಾಂ|ವಾಟ್ಸಾಪ್|9986715401

Continue Reading
Advertisement

Trending